Isi padu (volume) mengukur berapa banyak ruang yang diambil oleh sesuatu pepejal, manakala muatan (capacity) mengukur berapa banyak yang boleh dimuatkan oleh sesuatu bekas. Kedua-duanya berkait: bongkah 1000 cm³ memuatkan 1 liter.
Modul ini datang selepas luas, perimeter dan luas permukaan, kerana setiap kaedah isi padu bermula daripada luas yang sudah anda tahu cara mencarinya. Semak sukatan pelajaran 0580 semasa di laman Cambridge untuk mengetahui pepejal dan rumus yang diuji dalam kertas anda, dan sama ada senarai rumus dicetak dalam peperiksaan.
Apakah yang perlu anda tahu dahulu?
Anda perlu tahu mencari luas segi empat tepat, segi tiga, trapezium dan bulatan. Anda juga perlu tahu menggantikan nilai ke dalam rumus, menyusun semula rumus ringkas dan membundarkan kepada 3 angka bererti.
Jika luas bulatan belum kukuh, ulang kaji dahulu. Setiap soalan silinder dan kon bergantung padanya.
Contoh pengenalan
Sebuah palung air ialah prisma. Keratan rentasnya segi empat tepat selebar 40 cm dan sedalam 25 cm, dan palung itu panjangnya 150 cm. Berapa liter air yang dimuatkannya apabila penuh?
Langkah 1, luas keratan rentas: 40 × 25 = 1000 cm².
Langkah 2, isi padu: 1000 × 150 = 150 000 cm³.
Langkah 3, muatan: 150 000 ÷ 1000 = 150 liter.
Soalan pendek ini menggunakan tiga idea: luas dahulu, kemudian panjang, kemudian penukaran unit. Pelajaran di bawah menerangkan setiap idea satu demi satu.
Apakah susunan belajar yang sesuai?
- Kira isi padu prisma daripada keratan rentas: idea utama, iaitu isi padu = luas keratan rentas × panjang, yang diikuti oleh semua pelajaran lain.
- Bekerja dengan silinder dan kon: silinder ialah prisma berhujung bulat, dan kon ialah satu pertiga daripadanya.
- Tukar antara unit isi padu dan muatan: langkah yang paling banyak menyebabkan markah unit hilang.
- Selesaikan masalah isi padu dimensi terbalik: isi padu diberi dan satu panjang hilang.
- Anggar sama ada hasil bekas munasabah: semakan cepat yang mengesan kesilapan sebelum anda menyerahkan kertas.
Kemudian cuba set latihan isi padu dan muatan yang mencampurkan kelima-lima kemahiran. Latihan pengiraan tanpa kalkulator membantu anda berlatih aritmetik dalam soalan ini.
Apakah kesilapan yang paling kerap dilakukan?
- Menggunakan sisi condong sebagai tinggi. Tinggi dalam formula luas atau isi padu sentiasa berserenjang.
- Mencampur unit. Jika satu panjang dalam meter dan satu lagi dalam sentimeter, isi padu yang diperoleh tidak boleh dipakai.
- Mengkuasaduakan bahagian yang salah. Dalam πr²h, hanya jejari yang dikuasaduakan, bukan keseluruhan hasil darab.
- Menggunakan diameter sebagai jejari. Cari perkataan “diameter” dalam soalan, kemudian bahagi dua.
- Terlupa satu pertiga dalam kon.
- Membundarkan terlalu awal. Simpan nilai penuh kalkulator hingga baris terakhir.
Bagaimana menggunakan set latihan?
Kerjakan soalan mengikut turutan, dengan kalkulator kecuali soalan menyatakan sebaliknya. Tulis unit pada setiap baris. Selepas itu, buka jawapan berlangkah dan bandingkan kaedahnya, bukan nombor akhir sahaja.
Bahagian “jika anda tersalah” di hujung set menunjukkan pelajaran yang perlu diulang bagi setiap jenis kesilapan. Catat kemahiran yang berkaitan, dan cuba semula beberapa hari kemudian dengan soalan baharu.
Jika kesilapan pada unit atau jejari terus berulang, seorang guru dalam tuisyen Matematik dalam talian secara satu dengan satu boleh melihat cara anda berfikir semasa anda menyelesaikan soalan.