Persampelan bermaksud mengumpul data dari sebahagian tempat atau orang, bukan dari semua tempat. Persampelan rawak memberi setiap lokasi peluang yang sama, persampelan sistematik menggunakan sela tetap, dan persampelan berstrata membahagikan kawasan kepada kumpulan dan mensampel setiap kumpulan mengikut kadar saiznya.
Anda memilih kaedah mengikut senario. Pelajaran ini mengikuti menyatakan soalan yang boleh dikaji dan mendahului mereka bentuk helaian rekod.
Bagaimanakah tiga kaedah ini berfungsi?
- Rawak: nomborkan semua tapak yang mungkin dan pilih beberapa menggunakan nombor rawak. Ini menghapuskan pilihan peribadi tetapi mungkin meninggalkan ruang kosong.
- Sistematik: pilih titik mula, kemudian ambil sampel pada sela yang sama. Ia meliputi kawasan secara sekata, tetapi boleh terlepas corak yang berulang pada sela yang sama.
- Berstrata: bahagikan kawasan kepada zon yang berbeza, kemudian sampel setiap zon mengikut kadar saiznya. Ia adil apabila zon sangat berbeza.
Bagaimanakah anda memutuskan yang mana satu?
- Lihat kawasan: adakah ia satu kawasan sekata atau terdiri daripada zon berbeza?
- Lihat soalan anda: perlukah liputan sekata di sepanjang satu garisan, atau liputan adil bagi zon berbeza?
- Lihat masa: berapa banyak bacaan yang boleh diambil?
- Pilih kaedah yang sepadan, kemudian nyatakan sebabnya dalam satu ayat.
Contoh berlangkah
Senario A: Sebuah kelas mempunyai 10 tapak untuk disampel di sepanjang pantai 500 m (rekaan), Pantai Biru, bagi mengukur panjang batu kelikir.
Langkah 1, pilih: garisan lurus sesuai untuk persampelan sistematik.
Langkah 2, sela: 500 ÷ 10 = 50 m.
Langkah 3, permulaan rawak: pilih titik mula dalam 50 m pertama, katakan 20 m.
Langkah 4, tapak: 20, 70, 120, 170, 220, 270, 320, 370, 420, 470 m. Yang terakhir ialah 20 + 9 × 50 = 470 m, yang berada di dalam pantai.
Senario B: Sebuah taman 1,000 m² mempunyai tiga zon: tepi laluan (600 m²), padang rumput (300 m²) dan sudut teduh (100 m²). Kelas mempunyai 20 kuadrat dan ingin mengukur kesan pijakan.
Langkah 5, pilih: zon berbeza, jadi persampelan berstrata sesuai.
Langkah 6, kadar: tepi laluan 600 ÷ 1,000 × 20 = 12, padang rumput 300 ÷ 1,000 × 20 = 6, sudut teduh 100 ÷ 1,000 × 20 = 2. Semak: 12 + 6 + 2 = 20.
Kesilapan yang perlu diwaspadai
Kesilapan lazim ialah memberi bilangan sampel yang sama kepada setiap zon walaupun saiz zon sangat berbeza.
Pelan yang silap: 7 kuadrat dalam setiap satu daripada tiga zon.
Sudut teduh hanya 10% daripada taman tetapi akan menyumbang sepertiga data, yang akan memesongkan sebarang keputusan keseluruhan.
Pembetulannya ialah mengambil sampel mengikut kadar keluasan (12, 6 dan 2), atau menerangkan dengan jelas mengapa bilangan sama diperlukan, contohnya apabila membandingkan zon antara satu sama lain.
Semak sendiri
1. Sebatang laluan pejalan kaki sepanjang 800 m dan anda mahu 8 tapak menggunakan persampelan sistematik dengan permulaan rawak 35 m. Senaraikan tapak.
Lihat jawapan
Sela = 800 ÷ 8 = 100 m. Tapak: 35, 135, 235, 335, 435, 535, 635, 735 m. Yang terakhir ialah 35 + 7 × 100 = 735 m, dalam laluan 800 m itu.
2. Sebuah padang mempunyai zon 50%, 30% dan 20% daripada keluasan. Berapa banyak daripada 10 kuadrat masuk dalam setiap zon dalam sampel berstrata berkadar?
Lihat jawapan
50% × 10 = 5, 30% × 10 = 3, 20% × 10 = 2. Jumlah = 10.
3. Mengapakah persampelan rawak mungkin pilihan yang lemah bagi sebatang anak sungai sempit 100 m dengan 5 tapak?
Lihat jawapan
Nombor rawak mungkin berkelompok, misalnya semuanya dalam 30 m pertama, menyebabkan kebanyakan anak sungai tidak disampel. Persampelan sistematik akan menyebarkan tapak secara sekata.
Ke mana selepas ini?
Setelah tapak dipilih, anda memerlukan helaian untuk merekod data. Teruskan ke mereka bentuk rekod pemerhatian, dan gunakan perancang sampel dan graf kerja lapangan untuk melihat susunan tapak. Cuba penjelajah statistik dan taburan untuk melihat bagaimana saiz sampel mempengaruhi purata.
Guru dalam tuisyen Geografi dalam talian satu dengan satu boleh menetapkan senario baharu dan meminta anda menjustifikasikan setiap pilihan secara lisan.