Hasil jualan (proceeds) pelupusan ialah apa yang diterima oleh perniagaan bagi aset itu. Untung atau rugi atas pelupusan ialah hasil jualan dibandingkan dengan amaun bawaan. Kedua-duanya ialah angka yang berbeza, dan banyak markah pelupusan hilang kerana keduanya dianggap sama.
Pelajaran ini menyambung merekod pelupusan, tempat angka pengimbang mula muncul. Ia ialah sebahagian daripada modul susut nilai dan pelupusan aset.
Apakah bezanya untung dengan hasil jualan?
Hasil jualan berkaitan tunai atau akaun belum terima. Untung berkaitan bagaimana harga jualan dibandingkan dengan nilai aset dalam buku.
Gunakan urutan ini setiap kali:
- Cari amaun bawaan: kos − susut nilai terkumpul.
- Bandingkan dengan hasil jualan.
- Jika hasil jualan > amaun bawaan, ada untung. Jika hasil jualan < amaun bawaan, ada rugi.
- Nyatakan tunai secara berasingan: berapa yang masuk, dan bila.
Untung atau rugi dibawa ke penyata pendapatan. Tunai yang diterima muncul dalam akaun bank, bukan dalam penyata pendapatan.
Contoh berlangkah
Kafe Mutiara menjual dua aset dalam minggu yang sama.
- Sebuah peti sejuk berharga RM 5,000 dengan susut nilai terkumpul RM 2,200, dijual pada harga RM 3,000 secara kredit kepada gerai jiran.
- Sebuah peti beku berharga RM 25,000 dengan susut nilai terkumpul RM 14,000, dijual pada harga RM 9,000 tunai.
Langkah 1, amaun bawaan: peti sejuk 5,000 − 2,200 = RM 2,800. Peti beku 25,000 − 14,000 = RM 11,000.
Langkah 2, bandingkan dengan hasil jualan:
| Peti sejuk (RM) | Peti beku (RM) | |
|---|---|---|
| Kos | 5,000 | 25,000 |
| Susut nilai terkumpul | 2,200 | 14,000 |
| Amaun bawaan | 2,800 | 11,000 |
| Hasil jualan | 3,000 | 9,000 |
| Untung atau (rugi) | 200 | (2,000) |
| Tunai diterima minggu ini | 0 | 9,000 |
Langkah 3, semak akaun pelupusan peti sejuk: sisi debit kos 5,000 + untung 200 = 5,200. Sisi kredit susut nilai terkumpul 2,200 + jumlah belum terima daripada jiran 3,000 = 5,200. Ia seimbang.
Langkah 4, semak akaun pelupusan peti beku: sisi debit kos 25,000. Sisi kredit susut nilai terkumpul 14,000 + bank 9,000 + rugi 2,000 = 25,000. Ia seimbang.
Langkah 5, baca kedua-dua keputusan bersama. Peti sejuk memberi untung RM 200 dan belum ada tunai. Peti beku memberi tunai RM 9,000 dan rugi RM 2,000. Kesan bersih pada untung ialah 200 − 2,000 = rugi RM 1,800. Tunai yang diterima minggu ini ialah RM 9,000.
Tunai dan untung ialah dua angka berbeza, dan jawapan yang baik menyatakan yang mana diminta soalan. Jambatan tunai berbanding untung menunjukkan pengasingan ini dengan angka mudah.
Kesilapan yang perlu diawasi
Kesilapan lazim ialah menamakan hasil jualan sebagai untung, atau memasukkan hasil jualan ke dalam penyata pendapatan.
Jawapan yang salah: peti beku dijual pada harga RM 9,000, maka untung atas pelupusan ialah RM 9,000.
Jawapan ini menganggap seluruh harga jualan sebagai untung, sedangkan perniagaan melepaskan aset yang amaun bawaannya RM 11,000.
Pembetulannya ialah bertanya dua soalan mengikut urutan.
Pertama, “berapa yang kita dapat?” memberi hasil jualan. Kedua, “berbanding buku, lebih atau kurang?” memberi untung atau rugi.
Kesilapan berkaitan ialah mengatakan peti sejuk “membawa masuk tunai RM 200”. Tunainya RM 3,000 apabila jiran membayar, dan RM 200 hanyalah untung.
Semak sendiri
Cuba soalan ini di atas kertas, kemudian buka jawapan.
1. Sebuah aset berharga RM 12,000, mempunyai susut nilai terkumpul RM 7,500 dan dijual pada harga RM 4,000. Cari untung atau rugi dan tunai yang diterima.
Tunjukkan jawapan
Amaun bawaan = 12,000 − 7,500 = RM 4,500. Hasil jualan 4,000 lebih rendah, maka rugi RM 500. Tunai diterima (jika dibayar semasa jualan) ialah RM 4,000.
2. Peralatan berharga RM 40,000 dan mempunyai susut nilai terkumpul RM 22,000. Ia dijual pada harga RM 21,000. Cari hasilnya.
Tunjukkan jawapan
Amaun bawaan = 40,000 − 22,000 = RM 18,000. Hasil jualan 21,000 − 18,000 = untung RM 3,000. Akaun pelupusan: debit 40,000 + 3,000 = 43,000, kredit 22,000 + 21,000 = 43,000.
3. Seorang pelajar menulis: “Dijual RM 6,500, amaun bawaan RM 7,000, jadi perniagaan memperoleh RM 6,500.” Betulkan kenyataan itu.
Tunjukkan jawapan
Perniagaan menerima hasil jualan RM 6,500, tetapi amaun bawaan ialah RM 7,000, jadi ia mencatat rugi RM 500. Tunai yang diterima ialah RM 6,500. Rugi, bukan tunai, yang muncul dalam penyata pendapatan.
Ke mana selepas ini?
Setakat ini, anggaran di sebalik susut nilai dianggap tetap.
Bagaimana jika perniagaan mengubah fikiran tentang baki hayat aset? Lihat kesan perubahan anggaran.
Kemudian cuba set latihan susut nilai dan pelupusan. Penjelajah asas peratusan membantu apabila kadar susut nilai dikenakan sepanjang beberapa tahun.
Pelajar yang sering mencampurkan untung dengan tunai biasanya terbantu apabila melihat jualan yang sama daripada kedua-dua sudut serentak. Guru kami berbuat demikian dalam tuisyen Perakaunan dalam talian satu dengan satu.