Susut nilai garis lurus mengagihkan bahagian kos aset yang akan digunakan secara sama rata sepanjang hayat berguna. Anda akan menemuinya bagi setiap peralatan, kenderaan atau lengkapan perniagaan, dan ia muncul dalam penyata pendapatan serta penyata kedudukan kewangan.
Kemahiran ini bergantung pada layanan modal dan hasil, yang menerangkan mengapa sesuatu item dikira sebagai aset. Pelajaran ini sebahagian daripada modul susut nilai dan pelupusan aset.
Apakah yang sebenarnya dilakukan oleh kaedah garis lurus?
Aset bukan semasa seperti ketuhar membantu perniagaan memperoleh pendapatan selama beberapa tahun. Jika seluruh kos dicaj pada satu tahun, tahun itu nampak lemah dan tahun-tahun kemudian nampak lebih baik daripada sebenarnya. Susut nilai mengagihkan kos itu.
Dengan kaedah garis lurus, cajnya sama setiap tahun:
Susut nilai tahunan = (kos − nilai baki) ÷ hayat berguna dalam tahun
Sesetengah soalan memberi kadar, contohnya “15% daripada kos setahun”. Maka caj tahunan ialah kos × kadar. Kedua-dua versi ialah idea yang sama, jadi gunakan yang diberikan soalan.
Bagaimanakah catatan direkodkan?
Pada setiap akhir tahun, dua akaun berubah:
- Debit akaun perbelanjaan susut nilai. Ini ialah kos bagi tahun itu dan dibawa ke penyata pendapatan.
- Kredit akaun susut nilai terkumpul. Akaun ini menyimpan jumlah berjalan susut nilai dan diletakkan bersama aset.
Akaun aset dibiarkan pada kos. Dalam penyata kedudukan kewangan, tunjukkan kos, tolak susut nilai terkumpul, sama dengan amaun bawaan (carrying amount, juga dipanggil nilai buku bersih).
Contoh berlangkah
Bakeri Kenanga membeli sebuah ketuhar pada harga RM 24,000. Ketuhar dijangka digunakan selama 5 tahun dan kemudian dijual pada RM 3,000. Perniagaan menggunakan kaedah garis lurus.
Cari caj tahunan, catatan dan amaun bawaan selepas Tahun 3.
Langkah 1, amaun boleh susut: 24,000 − 3,000 = RM 21,000.
Langkah 2, caj tahunan: 21,000 ÷ 5 = RM 4,200 setahun.
Langkah 3, catatan setiap tahun:
| Akaun | Debit (RM) | Kredit (RM) |
|---|---|---|
| Perbelanjaan susut nilai | 4,200 | |
| Susut nilai terkumpul, ketuhar | 4,200 |
Langkah 4, susut nilai terkumpul selepas 3 tahun: 4,200 × 3 = RM 12,600.
Langkah 5, amaun bawaan selepas Tahun 3: 24,000 − 12,600 = RM 11,400.
Petikan penyata kedudukan kewangan:
| RM | |
|---|---|
| Ketuhar pada kos | 24,000 |
| Tolak susut nilai terkumpul | (12,600) |
| Amaun bawaan | 11,400 |
Semakan: selepas 5 tahun penuh, susut nilai terkumpul ialah 4,200 × 5 = 21,000 dan amaun bawaan ialah 24,000 − 21,000 = RM 3,000, iaitu tepat nilai baki. Angka akhir itu ialah ujian pantas bagi pengiraan anda.
Kesilapan yang perlu diawasi
Kesilapan lazim ialah membahagi seluruh kos dengan hayat dan mengabaikan nilai baki.
Jawapan yang salah: 24,000 ÷ 5 = RM 4,800 setahun.
Selepas 5 tahun, jawapan ini memberi susut nilai terkumpul 24,000 dan amaun bawaan sifar, tetapi perniagaan menjangka menerima RM 3,000, jadi aset telah diturunkan nilai terlalu banyak.
Pembetulannya ialah menolak nilai baki dahulu, setiap kali soalan menyebutnya. Kesilapan kedua ialah mengkreditkan akaun ketuhar dan bukannya susut nilai terkumpul. Kecuali soalan mengarahkan sebaliknya, biarkan kos kelihatan dan kreditkan akaun susut nilai terkumpul.
Semak sendiri
Cuba soalan ini di atas kertas, kemudian buka jawapan.
1. Sebuah mesin berharga RM 18,000, bernilai baki RM 2,000 dan berhayat berguna 4 tahun. Cari susut nilai garis lurus tahunan.
Tunjukkan jawapan
(18,000 − 2,000) ÷ 4 = 16,000 ÷ 4 = RM 4,000 setahun.
2. Peralatan berharga RM 50,000 disusut nilai pada 10% daripada kos setahun, tanpa nilai baki. Cari amaun bawaan selepas 3 tahun.
Tunjukkan jawapan
Caj tahunan = 50,000 × 10% = RM 5,000. Susut nilai terkumpul selepas 3 tahun = 5,000 × 3 = RM 15,000. Amaun bawaan = 50,000 − 15,000 = RM 35,000.
3. Sebuah pencetak berharga RM 9,600 disusut nilai sebanyak RM 1,500 setahun selama 5 tahun. Apakah nilai baki yang dianggarkan?
Tunjukkan jawapan
Jumlah susut nilai sepanjang hayat = 1,500 × 5 = RM 7,500. Nilai baki = 9,600 − 7,500 = RM 2,100.
Ke mana selepas ini?
Banyak soalan menggunakan corak lain, iaitu caj yang menurun setiap tahun, jadi teruskan ke susut nilai baki berkurangan. Apabila kedua-dua kaedah sudah dikuasai, set latihan susut nilai dan pelupusan menggabungkannya dengan pelupusan. Alat latihan catatan dua kali dan lejar membolehkan anda mencatat entri dan menyemak sisinya, dan penjelajah asas peratusan membantu apabila kadar dikenakan pada asas yang berubah.
Sesetengah pelajar boleh mengikut pengiraan tetapi keliru akaun mana menyimpan angka yang mana. Guru kami mengesan dan membetulkan kekeliruan ini dalam tuisyen Perakaunan dalam talian satu dengan satu.