Apabila perniagaan menyemak semula berapa lama aset akan bertahan, atau berapa nilainya pada akhir, caj susut nilai berubah mulai sekarang. Tahun-tahun yang sudah direkod dibiarkan seperti asal. Jawapan yang baik menunjukkan caj baharu menggunakan amaun bawaan dan menyatakan kesannya pada untung.
Pelajaran ini bergantung pada susut nilai garis lurus dan konsep amaun bawaan. Ia pelajaran terakhir dalam modul susut nilai dan pelupusan aset.
Apakah yang berubah, dan apakah yang kekal?
Susut nilai bergantung pada anggaran: hayat berguna, nilai baki dan, bagi kaedah baki berkurangan, kadar. Semua ini ialah penilaian, bukan fakta. Apabila perniagaan mengetahui sesuatu yang baharu, ia boleh menyemak semula salah satunya.
Cara perakaunan menanganinya mudah:
- Biarkan tahun lepas. Ia menggunakan maklumat paling boleh dipercayai pada masa itu.
- Ambil amaun bawaan sekarang. Ini ialah kos tolak susut nilai terkumpul setakat ini.
- Tolak nilai baki yang disemak semula, jika soalan memberinya.
- Bahagi dengan baki hayat yang disemak untuk mencari caj tahunan baharu.
- Nyatakan kesan pada untung. Caj lebih rendah menaikkan untung dan caj lebih tinggi menurunkannya, jika perkara lain sama.
Frasa “tanpa mencipta dasar” penting. Jika soalan tidak menyuruh anda menyatakan semula tahun-tahun awal atau membuat catatan pelarasan sekali gus, jangan mencipta sendiri. Nyatakan andaian mudah dan tunjukkan kerja anda.
Contoh berlangkah
Studio Cetak Tanjong membeli sebuah mesin cetak pada harga RM 30,000. Ia menggunakan susut nilai garis lurus selama 5 tahun tanpa nilai baki. Pada akhir Tahun 2, selepas caj Tahun 2, perniagaan menyemak semula jumlah hayat berguna kepada 6 tahun, jadi 4 tahun berbaki.
Cari caj tahunan baharu dan kesannya pada untung.
Langkah 1, caj asal: 30,000 ÷ 5 = RM 6,000 setahun.
Langkah 2, susut nilai terkumpul selepas 2 tahun: 6,000 × 2 = RM 12,000.
Langkah 3, amaun bawaan sekarang: 30,000 − 12,000 = RM 18,000.
Langkah 4, baki hayat: 6 − 2 = 4 tahun.
Langkah 5, caj tahunan baharu: 18,000 ÷ 4 = RM 4,500.
Langkah 6, kesan pada untung: caj menurun daripada 6,000 kepada 4,500, jadi untung setiap tahun lebih tinggi RM 1,500 berbanding jika tiada perubahan.
Langkah 7, semak dengan mengikuti amaun bawaan: selepas 4 tahun lagi pada 4,500, susut nilai ialah 4 × 4,500 = 18,000. Jumlah susut nilai sepanjang hayat ialah 12,000 + 18,000 = 30,000, sama dengan kos, jadi amaun bawaan berakhir pada sifar seperti dirancang.
Tahun-tahun awal tidak berubah: Tahun 1 dan 2 kekal RM 6,000 setiap satu.
Kesilapan yang perlu diawasi
Kesilapan lazim ialah membahagi kos asal dengan baki hayat yang baharu, dan mengabaikan susut nilai yang sudah dicaj.
Jawapan yang salah: mesin cetak berbaki 4 tahun, jadi caj baharu ialah 30,000 ÷ 4 = RM 7,500.
Jawapan ini mengagihkan seluruh kos sekali lagi, walaupun RM 12,000 sudah dicaj. Sepanjang hayat penuh, jumlah susut nilai menjadi 12,000 + 30,000 = RM 42,000, lebih daripada kos.
Pembetulannya ialah bermula daripada amaun bawaan, bukan kos. Kesilapan kedua ialah mengatakan tahun-tahun awal “salah” lalu mengira semula. Perubahan anggaran tidak menjadikan tahun awal salah, jadi kecuali soalan mengarahkan sebaliknya, biarkan seperti yang direkod.
Bagaimana patut anda menulis penerangan?
Dalam jawapan bertulis, ringkaskan dan kaitkan dengan angka. Bagi contoh tadi, anda boleh menulis:
“Hayat berguna disemak semula, jadi susut nilai mulai Tahun 3 berdasarkan amaun bawaan RM 18,000 sepanjang baki 4 tahun, memberi RM 4,500 setahun. Tahun-tahun awal tidak diubah. Untung naik RM 1,500 setahun kerana caj lebih rendah.”
Ayat ini menyatakan sebab, kaedah, angka dan kesan. Ia tidak mencipta peraturan yang tidak diminta oleh soalan.
Semak sendiri
Cuba soalan ini di atas kertas, kemudian buka jawapan.
1. Sebuah mesin berharga RM 20,000 dengan nilai baki RM 2,000 dan hayat 6 tahun, garis lurus. Selepas 3 tahun, perniagaan menjangka ia bertahan 5 tahun lagi, dengan nilai baki tidak berubah. Cari caj tahunan baharu.
Tunjukkan jawapan
Caj asal = (20,000 − 2,000) ÷ 6 = RM 3,000. Susut nilai terkumpul selepas 3 tahun = 9,000. Amaun bawaan = 20,000 − 9,000 = RM 11,000. Caj baharu = (11,000 − 2,000) ÷ 5 = 9,000 ÷ 5 = RM 1,800 setahun.
2. Peralatan berharga RM 16,000, tanpa nilai baki, hayat 4 tahun, garis lurus. Selepas 1 tahun, baki hayat disemak semula kepada 5 tahun. Cari caj baharu dan kesannya pada untung tahunan.
Tunjukkan jawapan
Caj asal = 16,000 ÷ 4 = RM 4,000. Amaun bawaan selepas 1 tahun = 12,000. Caj baharu = 12,000 ÷ 5 = RM 2,400. Caj menurun sebanyak 4,000 − 2,400 = 1,600, jadi untung tahunan lebih tinggi RM 1,600.
3. Seorang pelajar mahu mengira semula susut nilai bagi Tahun 1 dan 2 selepas perubahan hayat pada Tahun 3. Terangkan dalam dua ayat mengapa ini bukan pendekatan biasa.
Tunjukkan jawapan
Tahun-tahun awal dikira menggunakan anggaran paling boleh dipercayai yang ada pada masa itu, jadi ia bukan kesilapan. Pendekatan biasa mengubah caj mulai tahun semasa dengan menggunakan amaun bawaan dan baki hayat yang disemak, kecuali soalan menyatakan sebaliknya.
Ke mana selepas ini?
Kini anda sudah belajar keseluruhan topik susut nilai: mengira, merekod, melupuskan dan menyemak semula. Satukan semuanya dengan set latihan susut nilai dan pelupusan. Penjelajah asas peratusan membantu anda melihat asas pada setiap peringkat, dan alat latihan catatan dua kali dan lejar membolehkan anda menyemak catatan selepas semakan semula.
Jika anda biasanya boleh mengikut jawapan contoh tetapi teragak-agak apabila soalan menambah sesuatu yang tidak biasa, guru kami boleh melatih anda menghadapi soalan seperti itu dalam tuisyen Perakaunan dalam talian satu dengan satu.