Membandingkan penunjuk bermaksud meletakkan dua atau lebih tempat bersebelahan pada ukuran yang sama dan menerangkan perbezaannya dengan angka. Anda menemuinya dalam soalan respons data yang memberi jadual dan meminta perbandingan. Ia menyambung menggunakan penunjuk dengan batasannya.
Semua negara dan angka di sini direka.
Bagaimana membandingkan langkah demi langkah?
- Gunakan ukuran yang sama untuk kedua-dua tempat. Jangan bandingkan pendapatan satu tempat dengan celik huruf tempat lain.
- Petik kedua-dua angka dengan unit dan tahun.
- Kira perbezaan atau nisbah. Tolak untuk jurang, bahagi untuk “berapa kali ganda”.
- Nyatakan siapa mendahului pada setiap penunjuk. Tempatnya boleh berbeza bagi ukuran berbeza.
- Komen tentang apa yang dicadangkan oleh corak itu, dan namakan satu had data.
Contoh berlangkah
| Penunjuk (direka) | Negara P | Negara Q |
|---|---|---|
| GNI per kapita (AS$) | 18,000 | 6,000 |
| Jangka hayat semasa lahir (tahun) | 70 | 76 |
| Kadar celik huruf dewasa (%) | 96 | 97 |
GNI per kapita: 18,000 − 6,000 = 12,000, dan 18,000 ÷ 6,000 = 3. Angka Negara P lebih tinggi AS$12,000, iaitu tiga kali ganda.
Jangka hayat: 76 − 70 = 6. Angka Negara Q lebih tinggi 6 tahun.
Celik huruf: 97 − 96 = 1. Kedua-duanya hampir, dengan Negara Q lebih tinggi satu mata peratusan.
Perbandingan bertulis: “Negara P mempunyai GNI per kapita lebih tinggi, AS$18,000 berbanding AS$6,000, tiga kali ganda. Negara Q mempunyai jangka hayat lebih tinggi, 76 tahun berbanding 70, dan kadar celik huruf yang hampir sama. Jadi tiada satu pun mendahului pada semua ukuran. Data tidak menunjukkan cara pendapatan dikongsi dalam kedua-dua negara, jadi perbandingan ini ada had.”
Kesilapan yang perlu dielakkan
Jawapan silap: “Negara Q kurang maju dan penduduknya kurang bernilai kerana pendapatannya lebih rendah.”
Ini membuat dua kesilapan. Ia menganggap satu penunjuk sebagai keseluruhan pembangunan, dan ia beralih daripada statistik pendapatan kepada penghakiman nilai manusia.
Pembetulannya ialah menerangkan ukuran: “Negara Q mempunyai pendapatan per kapita lebih rendah daripada Negara P, tetapi jangka hayat lebih panjang.” Penunjuk menerangkan keadaan di sesuatu tempat. Ia tidak menyatakan apa-apa tentang nilai orang yang tinggal di situ.
Semak sendiri
Semua data direka.
1. Negara R mempunyai GNI per kapita AS$4,500 dan Negara P mempunyai AS$18,000. Berapa kali ganda angka Negara P lebih besar?
Lihat jawapan
18,000 ÷ 4,500 = 4. Angka Negara P ialah empat kali ganda. Semak: 4,500 × 4 = 18,000.
2. Negara R mempunyai jangka hayat 66 tahun dan Negara Q 76 tahun. Tulis satu ayat perbandingan.
Lihat jawapan
“Negara Q mempunyai jangka hayat 76 tahun, iaitu 10 tahun lebih panjang daripada 66 tahun Negara R.”
3. Mengapa tidak memadai menggunakan GNI per kapita sahaja?
Lihat jawapan
Ia hanya mengukur pendapatan. Ia tidak menunjukkan kesihatan, pendidikan atau cara pendapatan dikongsi, jadi penunjuk kedua seperti jangka hayat memberi gambaran lebih penuh.
Langkah seterusnya
Seterusnya, belajar menerangkan mengapa perbezaan wujud dalam menerangkan mekanisme yang menghubungkan akses dan hasil. Penjelajah statistik dan taburan membantu anda berlatih membaca perbezaan dan nisbah. Jika anda boleh membaca jadual tetapi ayat perbandingan anda kurang tepat, guru yang ditugaskan dalam tuisyen Geografi dalam talian satu dengan satu boleh menyemaknya bersama anda.