Penunjuk pembangunan ialah satu ukuran yang mewakili keadaan yang lebih luas, seperti pendapatan, kesihatan atau pendidikan. Kemahiran ini muncul dalam soalan respons data: anda membaca angka, menyatakan apa yang ditunjukkannya, kemudian menilai sejauh mana ia boleh dipercayai. Ia berada di permulaan pembangunan dan ketaksamaan.
Semua angka dalam pelajaran ini direka untuk latihan.
Bagaimana menggunakan penunjuk langkah demi langkah?
- Namakan ukuran dan unitnya. Contohnya, GNI per kapita dalam dolar AS, atau jangka hayat semasa lahir dalam tahun.
- Nyatakan apa yang ditunjukkan. GNI per kapita ialah jumlah pendapatan penduduk sesebuah negara dibahagi dengan bilangan penduduk.
- Baca angka dengan tempat dan tahun. Nyatakan dari mana dan bila.
- Namakan apa yang disembunyikan. Tanya tentang taburan, aktiviti tidak formal, perbezaan harga dan bahagian kehidupan yang tidak diliputi ukuran itu.
- Beri ukuran yang lebih baik atau tambahan. Penunjuk kedua atau pecahan mengikut kumpulan menjawab kelemahan yang anda sebut.
Contoh berlangkah
Satu jadual menyatakan Negara Z mempunyai GNI per kapita AS$9,000 pada tahun tertentu. Lima isi rumah sampel berpendapatan AS$2,000, 2,000, 3,000, 4,000 dan 34,000.
Min: 2 + 2 + 3 + 4 + 34 = 45, dan 45 ÷ 5 = 9, jadi min ialah AS$9,000. Ini sepadan dengan sumber.
Median: susun nilai 2, 2, 3, 4, 34. Nilai tengah ialah 3, jadi median ialah AS$3,000.
Tafsiran: angka itu menunjukkan pendapatan purata AS$9,000 seorang. Ia menyembunyikan hakikat bahawa empat daripada lima isi rumah berpendapatan kurang daripada min. Satu isi rumah berpendapatan lebih daripada gabungan empat yang lain (34 berbanding 11).
Bukti lebih baik: median, atau bahagian pendapatan yang diterima setiap perlima isi rumah.
Kesilapan yang perlu dielakkan
Jawapan silap: “Semua orang di Negara Z berpendapatan AS$9,000, jadi penduduknya agak berada.”
Pelajar menganggap min sebagai apa yang diterima setiap orang. Data di atas menunjukkan gambaran yang sangat berbeza.
Pembetulannya: “Secara purata, pendapatan seorang ialah AS$9,000, tetapi ini tidak menunjukkan cara pendapatan dikongsi. Jadi ramai mungkin berpendapatan jauh lebih rendah.” Perkataan “secara purata” dan “tidak menunjukkan” memberi isyarat bahawa anda tahu apa yang boleh dan tidak boleh dikatakan angka itu.
Semak sendiri
Semua data direka.
1. Sebuah negara mempunyai jangka hayat semasa lahir 74 tahun. Namakan satu perkara yang tidak ditunjukkan angka ini.
Lihat jawapan
Ia tidak menunjukkan perbezaan antara kumpulan, seperti luar bandar dan bandar, atau berapa tahun dilalui dengan sihat. Ia juga tidak menyatakan apa-apa tentang pendapatan atau pendidikan.
2. Empat isi rumah berpendapatan 5, 6, 7 dan 22 (ribu dolar). Cari min dan median, kemudian nyatakan yang mana lebih menggambarkan isi rumah biasa.
Lihat jawapan
Min: 5 + 6 + 7 + 22 = 40, dan 40 ÷ 4 = 10. Median: dua nilai tengah ialah 6 dan 7, jadi (6 + 7) ÷ 2 = 6.5. Median (6.5) lebih menggambarkan isi rumah biasa, kerana satu pendapatan tinggi menaikkan min kepada 10.
3. Tulis semula dakwaan ini dengan lebih teliti: “GNI per kapita menunjukkan betapa bahagia sesebuah negara.”
Lihat jawapan
“GNI per kapita menunjukkan pendapatan purata penduduk, tetapi ia tidak mengukur kesejahteraan, kesihatan atau cara pendapatan dikongsi, jadi ia tidak dapat menunjukkan betapa bahagia penduduk.”
Langkah seterusnya
Seterusnya, gunakan dua penunjuk bersama dalam membandingkan penunjuk tanpa menilai nilai penduduk. Penjelajah statistik dan taburan membolehkan anda melihat bagaimana min dan median menjadi berbeza. Jika jawapan anda sering kehilangan markah kerana tidak menyatakan had, guru yang ditugaskan dalam tuisyen Geografi dalam talian satu dengan satu boleh menyemaknya mengikut kata arahan soalan.