Peruntukan hutang ragu (allowance for irrecoverable debts) ialah anggaran: kenakan peratusan yang dinyatakan pada akaun belum terima yang tinggal, kemudian rekod hanya perubahan daripada peruntukan tahun lalu. Pertambahan ialah perbelanjaan dan pengurangan menambah keuntungan.
Soalan jenis ini muncul apabila pelarasan akhir tahun mengikuti lejar belum terima dan satu ayat polisi seperti “5% akaun belum terima dagangan”. Penjelajah asas peratusan membantu anda berlatih memilih asas sebelum mengambil peratusan.
Apakah peruntukan, dan mengapa akaunnya berasingan?
Hapus kira menangani hutang yang sudah hilang. Peruntukan menangani kemungkinan bahawa sebahagian hutang lain mungkin tidak dibayar. Ia anggaran berhemat: perniagaan menunjukkan keuntungan lebih rendah sekarang supaya tiada kejutan kemudian.
Peruntukan mempunyai akaun sendiri dengan baki kredit. Jumlah akaun belum terima tidak diubah olehnya, jadi akaun pelanggan kekal utuh.
Cara mengira dan merekod, langkah demi langkah
- Mulakan dengan baki akaun belum terima pada akhir tempoh.
- Keluarkan sebarang hapus kira yang direkodkan pada masa yang sama.
- Kenakan peratusan yang dinyatakan pada baki yang tinggal. Ini peruntukan baharu.
- Bandingkan dengan peruntukan sedia ada (baki kredit awal).
- Rekod perbezaan. Jika peruntukan baharu lebih tinggi, debit perbelanjaan dan kredit peruntukan. Jika lebih rendah, debit peruntukan dan kredit perbelanjaan.
Contoh berlangkah
Bukit Kayu Furniture mempunyai akaun belum terima dagangan RM24,000 pada 31 Disember 2025. Seorang pelanggan yang berhutang RM1,000 diisytiharkan bankrap dan dihapus kira.
Polisi menyatakan peruntukan ialah 5% akaun belum terima yang tinggal. Tiada peruntukan sebelum ini.
Langkah 1 dan 2: RM24,000 − RM1,000 = RM23,000.
Langkah 3: 5% daripada RM23,000 = RM1,150.
Langkah 4: peruntukan sedia ada ialah sifar.
Langkah 5: pertambahan RM1,150. Debit Hutang lapuk (pelarasan peruntukan) RM1,150 dan kredit Peruntukan hutang ragu RM1,150.
Pada 31 Disember 2026, akaun belum terima ialah RM18,400 dan 5% yang sama dikenakan, tanpa hapus kira baharu.
Langkah 1 hingga 3: 5% daripada RM18,400 = RM920.
Langkah 4: peruntukan sedia ada ialah RM1,150.
Langkah 5: RM1,150 − RM920 = pengurangan RM230. Debit Peruntukan hutang ragu RM230 dan kredit Hutang lapuk RM230.
| Peruntukan hutang ragu | RM | RM | |
|---|---|---|---|
| 1 Jan 2026 Baki h/b | 1,150 | ||
| 31 Dis 2026 Hutang lapuk | 230 | ||
| 31 Dis 2026 Baki b/b | 920 | ||
| 1,150 | 1,150 |
Baki penutup RM920 sepadan dengan pengiraan 5%. Persamaan itu ialah semakan anda.
Kesilapan yang perlu diwaspadai
Kesilapan biasa ialah merekod seluruh peruntukan baharu setiap tahun, bukannya pergerakan.
Catatan salah bagi 2026: debit Hutang lapuk RM920, kredit Peruntukan RM920
Pelajar menganggap RM920 sebagai jumlah yang dicaj, yang akan menjadikan peruntukan RM2,070.
Akaun peruntukan akan menunjukkan RM1,150 + RM920 = RM2,070, jauh melebihi RM920 yang dikehendaki polisi.
Cara yang betul ialah mencari baki sasaran dahulu, kemudian merekod perbezaan. Satu lagi kesilapan ialah mengambil 5% daripada RM24,000, iaitu RM1,200, sebelum hapus kira dikeluarkan.
Semak sendiri
1. Akaun belum terima ialah RM15,000, polisi 4%, dan tiada peruntukan sedia ada. Berapakah caj kepada keuntungan?
Tunjukkan jawapan
4% daripada RM15,000 = RM600. Tanpa peruntukan sedia ada, cajnya RM600.
2. Perniagaan yang sama mempunyai peruntukan sedia ada RM450 dengan akaun belum terima dan polisi 4% yang sama. Apakah catatan yang diperlukan?
Tunjukkan jawapan
Peruntukan baharu RM600, sedia ada RM450, jadi pertambahan RM150. Debit Hutang lapuk RM150 dan kredit Peruntukan RM150.
3. Selepas hapus kira, akaun belum terima ialah RM9,000. Polisi 10% dan peruntukan sedia ada RM1,100. Apakah pelarasannya?
Tunjukkan jawapan
10% daripada RM9,000 = RM900. RM1,100 − RM900 = pengurangan RM200. Debit Peruntukan RM200 dan kredit Hutang lapuk RM200, yang menambah RM200 kepada keuntungan.
Ke mana selepas ini
Seterusnya, asingkan dua idea itu dengan jelas dalam pelarasan peruntukan berbanding hapus kira. Gunakan alat latihan lejar untuk menyemak debit dan kredit anda sambil berlatih peraturan catatan dua belah.
Jika anda kerap keliru antara peratusan dan pergerakan lejar, guru dalam tuisyen Perakaunan dalam talian satu dengan satu boleh menyemak kerja anda langkah demi langkah.