Akaun kawalan pemiutang (payables control account) meringkaskan jumlah yang mengubah hutang perniagaan kepada pembekal kredit: pembelian kredit, pulangan pembelian, bayaran dan diskaun. Anda bertemu dengannya dalam soalan yang memberi jumlah bulanan dan meminta jumlah yang dihutang kepada pembekal, atau satu angka yang hilang.
Akaun ini ialah cermin kepada akaun kawalan penghutang dan tergolong dalam modul akaun kawalan.
Item apa di belah mana?
Pemiutang ialah liabiliti, dan perniagaan yang berhutang. Apa-apa yang menambah hutang ialah kredit. Apa-apa yang mengurangkannya ialah debit.
| Belah debit (berhutang kurang) | Belah kredit (berhutang lebih) |
|---|---|
| Pulangan pembelian (nota kredit diterima) | Baki awal b/d |
| Bayaran kepada pembekal | Pembelian kredit (daripada buku harian pembelian) |
| Diskaun diterima | |
| Kontra dengan lejar penghutang | |
| Baki akhir c/d |
Baki dibawa turun di belah debit dan dibawa ke bawah di belah kredit.
Cara membinanya, langkah demi langkah
- Lukis akaun dua belah.
- Catat baki awal di belah kredit.
- Catat pembelian kredit di belah kredit, dan pulangan, bayaran serta diskaun diterima di belah debit.
- Jumlahkan setiap belah dan cari perbezaan. Tulis sebagai baki c/d di belah yang lebih kecil, iaitu belah debit di sini.
- Bawa baki ke bawah di belah kredit.
Contoh berlangkah
Delima Cafe mempunyai jumlah berikut untuk Mei. Sediakan akaun kawalan pemiutang.
| Item | RM |
|---|---|
| Pemiutang pada 1 Mei | 9,800 |
| Pembelian kredit | 31,500 |
| Pulangan pembelian | 1,200 |
| Bayaran kepada pembekal dengan cek | 27,400 |
| Diskaun diterima | 540 |
Belah kredit: 9,800 + 31,500 = RM 41,300.
Belah debit sebelum baki: 1,200 + 27,400 + 540 = RM 29,140.
Baki c/d: 41,300 − 29,140 = RM 12,160.
| Debit | RM | Kredit | RM |
|---|---|---|---|
| Pulangan pembelian | 1,200 | Baki b/d | 9,800 |
| Bank | 27,400 | Pembelian kredit | 31,500 |
| Diskaun diterima | 540 | ||
| Baki c/d | 12,160 | ||
| 41,300 | 41,300 |
Semakan: 29,140 + 12,160 = 41,300. Delima Cafe berhutang kepada pembekalnya RM 12,160 pada 31 Mei.
Kesilapan yang perlu diawasi
Satu kesilapan yang lazim ialah memasukkan pembelian tunai kerana ia berada dalam jumlah pembelian yang sama.
Jawapan yang salah: pelajar menambah pembelian tunai RM 4,100 di belah kredit dan mendapat baki akhir RM 16,260.
Tiada pembekal yang dihutangi untuk pembelian tunai, jadi baki dilebihkan sebanyak RM 4,100.
Pembetulannya ialah bertanya: “adakah ini mengubah jumlah yang dihutang kepada pembekal kredit?” Pembelian tunai gagal ujian itu. Baki akhir yang betul kekal RM 12,160.
Semak sendiri
Cuba di atas kertas dahulu, kemudian buka setiap jawapan.
1. Pemiutang pada 1 Julai ialah RM 7,000. Pembelian kredit RM 24,000, bayaran RM 22,500 dan pulangan pembelian RM 800. Cari baki akhir.
Tunjuk jawapan
Belah kredit: 7,000 + 24,000 = 31,000. Item debit: 22,500 + 800 = 23,300. Baki: 31,000 − 23,300 = RM 7,700.
2. Di belah mana diskaun diterima dicatat, dan mengapa?
Tunjuk jawapan
Belah debit. Ia mengurangkan jumlah yang dihutang kepada pembekal, dan pengurangan liabiliti ialah debit.
3. Pemiutang awal RM 6,500, bayaran RM 18,000, diskaun diterima RM 300, pulangan pembelian RM 700 dan pemiutang akhir RM 9,100. Cari pembelian kredit.
Tunjuk jawapan
Belah debit: 18,000 + 300 + 700 + 9,100 = 28,100. Belah kredit mesti sama: 6,500 + pembelian = 28,100, jadi pembelian = RM 21,600. Semakan: 6,500 + 21,600 = 28,100.
Ke mana selepas ini
Seterusnya, lihat mengapa jumlah dalam akaun ini bukan sama dengan baki seorang pembekal dalam bezakan baki individu daripada jumlah. Kemudian uji diri dengan set latihan akaun kawalan, dan gunakan pelatih double entry dan lejar untuk mengikuti catatan lejar.
Jika anda boleh membuat versi penghutang tetapi versi pemiutang masih terbalik, guru kami boleh mencari puncanya dalam tuisyen Accounting satu dengan satu dalam talian.