Istilah di bawah dikumpulkan mengikut topik. Bagi setiap satu, anda mendapat maksud ringkas, satu senario, istilah yang paling kerap dikelirukan dengannya, dan tempat mempelajarinya dengan lengkap. Gunakan alat jambatan konsep untuk melihat istilah diterangkan dalam bahasa Inggeris, BM dan Cina, kemudian tulis istilah Inggeris dalam jawapan anda.
Sistem dan rangkaian
Perkakasan dan perisian (hardware dan software). Perkakasan ialah bahagian fizikal yang boleh disentuh, seperti papan kekunci atau pencetak. Perisian ialah arahan yang dijalankan padanya, seperti program hamparan. Senario: sekolah membeli pengimbas baharu (perkakasan) dan memasang pemacunya (perisian). Dikelirukan dengan: perisian tegar (firmware), iaitu perisian yang disimpan dalam peranti. Lihat perkakasan, perisian dan sistem.
Storan dan memori (storage dan memory). Memori menyimpan apa yang sedang dikendalikan komputer sekarang, dan biasanya dikosongkan apabila kuasa dimatikan. Storan menyimpan fail untuk kegunaan kemudian. Senario: pelajar menyimpan laporan ke pemacu supaya ia ada esok. Dikelirukan dengan: satu sama lain, kerana kedua-duanya diukur dalam bait.
Analog dan digital (analogue dan digital). Data analog berubah secara licin, seperti jarum termometer. Data digital disimpan sebagai nilai berasingan, seperti nombor pada paparan. Senario: bacaan penderia mesti ditukar sebelum komputer dapat menyimpannya. Dikelirukan dengan: “elektronik”, yang tidak menyatakan jenis data.
Penghala dan suis (router dan switch). Penghala menyambung rangkaian yang berasingan dan menghantar trafik antaranya. Suis menyambung peranti dalam satu rangkaian. Senario: penghala rumah menghubungkan rangkaian rumah dengan internet. Lihat rangkaian dan komunikasi.
Keselamatan, sekuriti dan data
Pengesahan identiti dan kebenaran akses (authentication dan authorisation). Authentication membuktikan siapa anda, misalnya dengan kata laluan. Authorisation menentukan apa yang dibenarkan setelah anda masuk. Senario: seorang kerani log masuk (authentication) tetapi tidak boleh membuka folder gaji (authorisation). Lihat keselamatan, sekuriti dan kesan.
Sandaran dan arkib (backup dan archive). Sandaran ialah salinan yang disimpan untuk pemulihan jika berlaku kehilangan. Arkib ialah data yang dipindahkan keluar daripada penggunaan harian untuk disimpan jangka panjang. Senario: rekod penggal lepas dipindahkan ke arkib, manakala salinan malam bagi kerja penggal ini ialah sandaran.
Pengesahan kesesuaian dan pengesahan ketepatan (validation dan verification). Validation menyemak data munasabah dan dibenarkan, seperti bulan antara 1 dan 12. Verification menyemak data sepadan dengan sumbernya, seperti menaip alamat e-mel dua kali. Senario: borang menolak tarikh pada masa hadapan, kemudian meminta anda mengesahkan e-mel. Lihat struktur dan pengesahan pangkalan data.
Fail dan dokumen
Jenis fail dan sambungan fail (file type dan file extension). Jenis ialah cara kandungan sebenarnya dikodkan. Sambungan ialah label di hujung nama. Senario: menamakan semula report.docx kepada report.pdf mengubah label, bukan kandungan. Dikelirukan dengan: “penukaran”. Baca membezakan jenis fail daripada sambungannya.
Gaya dan pemformatan langsung (style dan direct formatting). Gaya ialah set pemformatan tersimpan yang digunakan mengikut nama. Pemformatan langsung ialah mengubah satu bahagian teks dengan tangan. Senario: menukar gaya tajuk mengemas kini semua tajuk, manakala teks tebal yang dibuat dengan tangan tidak berubah. Lihat menggunakan gaya teks boleh guna semula.
Tajuk dan pengepala (heading dan header). Heading ialah tajuk bagi satu bahagian. Header ialah kawasan berulang di atas teks pada setiap halaman. Senario: pengepala menunjukkan nama sekolah pada setiap halaman, manakala tajuk menamakan satu bab.
Data dan pangkalan data
Medan dan rekod (field dan record). Medan ialah satu jenis fakta, seperti Nama. Rekod ialah satu baris lengkap fakta tentang satu item. Senario: jadual pelajar mempunyai satu medan untuk Tingkatan dan satu rekod bagi setiap pelajar.
Kunci utama dan kunci asing (primary key dan foreign key). Kunci utama mengenal pasti setiap rekod secara unik. Kunci asing ialah medan dalam satu jadual yang sepadan dengan kunci utama jadual lain. Senario: jadual pinjaman buku menyimpan ID peminjam, iaitu kunci dalam jadual peminjam.
Isih dan tapis (sort dan filter). Mengisih menyusun rekod mengikut urutan. Menapis menyembunyikan rekod yang gagal memenuhi syarat. Senario: isih senarai buku mengikut tajuk, tapis untuk menunjukkan pinjaman tertunggak sahaja. Lihat pertanyaan dan laporan pangkalan data.
Hamparan, persembahan dan web
Rujukan relatif dan mutlak (relative dan absolute reference). Rujukan relatif beralih apabila formula disalin. Rujukan mutlak, yang ditulis dengan tanda dolar, kekal tetap. Senario: kadar cukai dalam satu sel dikunci dengan $E$1 supaya setiap baris menggunakannya. Lihat menggunakan rujukan mutlak dengan sengaja.
Pelaksanaan langsung dan berfasa (direct dan phased implementation). Langsung bermaksud sistem baharu menggantikan yang lama dalam satu langkah. Berfasa bermaksud bahagian-bahagiannya diperkenalkan secara berperingkat. Senario: sekolah menukar sistem kehadiran satu tahun pelajar pada satu masa. Lihat membandingkan pelaksanaan langsung dan berfasa.
Teks alternatif dan kapsyen (alternative text dan caption). Teks alternatif menerangkan imej kepada orang yang tidak dapat melihatnya. Kapsyen ialah teks yang kelihatan dan menerangkannya kepada semua pembaca. Senario: carta hujan mempunyai teks alternatif yang menyatakan apa yang ditunjukkan dan kapsyen yang menamakan sumber. Lihat pengarangan laman web.
Cara menggunakan senarai ini
Pilih empat istilah, tutup maksudnya dan tulis setiap satu daripada ingatan dengan senario baharu. Semak dengan entri di atas, kemudian catat pasangan yang tertukar.
Masukkan pasangan itu ke dalam log panduan ulang kaji anda. Bahagian latihan asli menguji sama ada anda boleh memilih istilah yang betul dalam senario, dan tuisyen ICT dalam talian satu dengan satu boleh melatih peralihan yang sama dengan contoh baharu.