Set ini mencampurkan lima kemahiran daripada penaakulan kimia dalam tugasan campuran. Soalan bergerak daripada mudah kepada lebih sukar, dan semua data direka. Gunakan jisim atom relatif ini apabila perlu: Cu = 64, C = 12, O = 16.
Tulis setiap jawapan di atas kertas dahulu, dengan unit, kemudian buka penyelesaian berlangkah. Soalan dilabelkan mengikut kemahiran, bukan mengikut markah.
Soalan
S1 (mudah, model zarah). Keadaan jirim yang manakah mempunyai zarah yang berjauhan dan bergerak pantas ke semua arah? Huraikan pergerakan zarah dalam pepejal.
Lihat jawapan
Gas mempunyai zarah berjauhan yang bergerak pantas ke semua arah. Dalam pepejal, zarah rapat antara satu sama lain pada kedudukan tetap dan hanya bergetar.
S2 (mudah, data penyejukan). Satu cecair menyejuk: 80 °C pada minit 0, 70 °C pada minit 2 dan 62 °C pada minit 4. Cari kadar penyejukan purata dari minit 0 hingga 4.
Lihat jawapan
Penurunan = 80 − 62 = 18 °C dalam 4 min. Kadar = 18 ÷ 4 = 4.5 °C/min.
S3 (mudah, model zarah). Terangkan mengapa gas memenuhi seluruh bekas yang didiaminya.
Lihat jawapan
Zarah dalam gas bergerak pantas ke semua arah dan mempunyai daya tarikan yang sangat lemah antaranya, maka ia tersebar sehingga memenuhi ruang yang ada.
S4 (sederhana, perubahan jisim). Sampel CuCO₃ berjisim 4.96 g dipanaskan sehingga selesai: CuCO₃ → CuO + CO₂. Cari jisim CO₂ yang dibebaskan dan jisim pepejal yang tinggal.
Lihat jawapan
Mol CuCO₃ = 4.96 ÷ 124 = 0.0400 mol. Nisbah 1 : 1 : 1. Jisim CO₂ = 0.0400 × 44 = 1.76 g. Jisim CuO = 0.0400 × 80 = 3.20 g. Semakan: 1.76 + 3.20 = 4.96 g.
S5 (sederhana, perubahan jisim). Seorang murid memanaskan CuCO₃ sehingga selesai dan mendapati pepejal kehilangan 0.66 g. Berapakah jisim CuCO₃ yang dipanaskan?
Lihat jawapan
Jisim yang hilang ialah CO₂. Mol CO₂ = 0.66 ÷ 44 = 0.015 mol. Nisbah 1 : 1, maka 0.015 mol CuCO₃. Jisim = 0.015 × 124 = 1.86 g.
S6 (sederhana, pengasingan). Sampel air sungai 250 cm³ memberi 3.0 g lumpur kering. Cari kepekatan lumpur dalam g/dm³.
Lihat jawapan
250 cm³ = 0.250 dm³. Kepekatan = 3.0 ÷ 0.250 = 12 g/dm³. Semakan: 12 × 0.250 = 3.0 g.
S7 (sederhana, urutan pengasingan). Sampel mengandungi pasir, lapisan minyak di atas dan garam terlarut. Beri urutan kaedah untuk mendapatkan air tulen, dengan sebab bagi setiap satu.
Lihat jawapan
- Corong pemisah (atau menyudu) untuk membuang minyak, kerana ia tidak bercampur dengan air dan terapung.
- Penurasan untuk membuang pasir, kerana ia tak larut dan terlalu besar untuk melepasi kertas turas.
- Penyulingan hasil turasan, kerana air mendidih lalu dipeluwap dan dikumpulkan, manakala garam terlarut tinggal.
S8 (lebih sukar, keasidan). Gas yang dilarutkan dalam air suling memberi larutan berpH 4.0. Apakah kelas bahan yang dicadangkan, dan apa yang patut anda katakan tentang kepastian?
Lihat jawapan
pH 4.0 di bawah 7, maka larutan berasid. Ini mencadangkan oksida berasid (oksida bukan logam). Ia menyokong kelas itu tetapi tidak mengenal pasti gas yang tepat, dan satu bacaan lebih lemah daripada bacaan berulang yang sepadan.
S9 (lebih sukar, ulangan). Tiga titre ialah 18.6 cm³, 18.8 cm³ dan 18.7 cm³. Cari min dan nyatakan sama ada keputusan sepadan.
Lihat jawapan
Jumlah = 18.6 + 18.8 + 18.7 = 56.1. Min = 56.1 ÷ 3 = 18.7 cm³. Nilai-nilai itu dalam lingkungan 0.2 cm³ antara satu sama lain, maka ia sepadan dan min boleh dipercayai.
S10 (lebih sukar, pemerhatian dan inferens). Satu larutan memberi mendakan putih dengan argentum nitrat berasid, dan mendakan biru dengan natrium hidroksida. Tulis dua pemerhatian dan dua inferens, dan beri formula sebatian itu.
Lihat jawapan
Pemerhatian: mendakan putih terbentuk dengan argentum nitrat berasid; mendakan biru terbentuk dengan natrium hidroksida. Inferens: ion klorida hadir; ion kuprum(II) hadir. Sebatian itu ialah CuCl₂ kerana 2+ diimbangi oleh dua ion 1−.
Jika anda salah
- S1 hingga S3 salah: semak semula menggunakan model zarah untuk menerangkan pemerhatian keadaan.
- S4 atau S5 salah: semak jisim formula di sebelah setiap bahan dalam mengaitkan persamaan dengan perubahan jisim yang diberi.
- S6 atau S7 salah: semak penukaran unit dan padanan antara kaedah dengan perbezaan dalam mentafsir urutan pengasingan.
- S8 atau S9 salah: lihat mengaitkan bukti keasidan dengan kelas bahan yang dicadangkan.
- S10 salah: latih dua lajur dalam membezakan pemerhatian daripada inferens.
Catat setiap kesilapan dalam log kesilapan dan baris gilir ujian semula, dan gunakan pengkritik penyiasatan saintifik untuk menyemak ayat kaedah anda. Jika kesilapan anda tertumpu pada satu jenis soalan, guru dalam tuisyen Combined Science dalam talian satu dengan satu boleh menyemak penaakulan anda mengikut skop 0653.