Dalam kes alam sekitar, anda diberi sampel campuran dan diminta merancang atau mentafsir urutan pengasingan. Setiap langkah memerlukan kaedah yang dinamakan dan sebab yang merujuk kepada perbezaan antara bahan.
Pelajaran ini ialah sebahagian daripada penaakulan kimia dalam tugasan campuran. Data di bawah direka untuk pengajaran dan dilabelkan sedemikian. Hanya penaakulan diajar, dan bahaya dibincangkan secara konsep sahaja.
Kaedah manakah sepadan dengan perbezaan yang mana?
- Penurasan mengasingkan pepejal tak larut daripada cecair, kerana zarah pepejal terlalu besar untuk melepasi kertas turas.
- Penyejatan atau penghabluran mengasingkan pepejal terlarut daripada pelarutnya, kerana pelarut keluar sebagai wap dan pepejal tinggal.
- Penyulingan ringkas mengasingkan pelarut tulen daripada larutan, kerana pelarut mendidih, kemudian dipeluwap dan dikumpulkan.
- Corong pemisah mengasingkan dua cecair yang tidak bercampur, kerana satu terapung di atas yang lain.
Contoh berlangkah (data rekaan)
Sampel 500 cm³ diambil daripada parit pantai. Ia mengandungi pasir dan lumpur, lapisan nipis minyak di permukaan dan garam terlarut.
Soalan: Cadangkan urutan untuk mendapatkan air tulen dan beri sebab bagi setiap langkah. Kemudian cari kepekatan pasir dan lumpur, serta kepekatan garam.
Langkah 1, buang minyak. Minyak tidak bercampur dengan air dan terapung, maka corong pemisah (atau menyudu dengan berhati-hati) mengeluarkannya dahulu.
Langkah 2, turas. Pasir dan lumpur tidak larut. Penurasan memerangkapnya pada kertas manakala larutan garam melepasinya.
Langkah 3, sulingkan hasil turasan. Air mendidih pada suhu lebih rendah daripada garam, yang tidak mendidih. Wap air dipeluwap dan dikumpulkan sebagai air tulen, manakala garam tinggal.
Langkah 4, kepekatan pepejal. Pasir dan lumpur kering berjisim 4.0 g daripada 500 cm³. 500 cm³ = 0.500 dm³, maka kepekatan = 4.0 ÷ 0.500 = 8.0 g/dm³.
Langkah 5, kepekatan garam. Bahagian 50.0 cm³ hasil turasan disejat, meninggalkan 1.75 g garam. 50.0 cm³ = 0.0500 dm³, maka kepekatan = 1.75 ÷ 0.0500 = 35.0 g/dm³.
Semakan: 8.0 × 0.500 = 4.0 g dan 35.0 × 0.0500 = 1.75 g, maka kedua-duanya sepadan dengan data.
Kesilapan yang perlu diawasi
Jawapan yang salah: “Turaskan sampel untuk membuang garam, kemudian sejat untuk membuang pasir.”
Murid itu memadankan kaedah dengan bahan yang salah. Pasir tak larut dan diperangkap oleh penurasan. Garam terlarut dan melepasi penapis.
Pembetulannya ialah bertanya “adakah ia terlarut atau tidak?” sebelum memilih kaedah. Kesilapan kedua ialah memberi kepekatan dalam g/cm³ sedangkan soalan mahukan g/dm³.
Semak sendiri
1. Sampel 250 cm³ memberi 2.0 g pasir kering. Berapakah kepekatan pasir dalam g/dm³?
Lihat jawapan
250 cm³ = 0.250 dm³. Kepekatan = 2.0 ÷ 0.250 = 8.0 g/dm³.
2. Penyejatan 20.0 cm³ hasil turasan meninggalkan 0.70 g garam. Berapakah kepekatan garam dalam g/dm³?
Lihat jawapan
20.0 cm³ = 0.0200 dm³. Kepekatan = 0.70 ÷ 0.0200 = 35 g/dm³.
3. Mengapakah penyulingan, bukan penurasan, digunakan untuk mendapatkan air tulen daripada hasil turasan?
Lihat jawapan
Garam itu terlarut, maka zarahnya melepasi kertas turas bersama air. Penyulingan mengasingkan keduanya kerana air mendidih dan dikumpulkan sebagai cecair terpeluwap, manakala garam tidak mendidih.
Ke mana selepas ini?
Seterusnya, kaitkan bukti keasidan dengan kelas bahan yang dicadangkan untuk melatih membuat kesimpulan daripada ukuran. Anda boleh menyemak semula kaitan persamaan dengan perubahan jisim untuk tabiat penukaran unit, dan set latihan campuran mengandungi soalan urutan.
Jika jawapan anda menamakan kaedah yang betul tetapi tertinggal sebab, guru kami boleh melatih ayat itu bersama anda dalam tuisyen Combined Science dalam talian satu dengan satu.