Memilih unit bermaksud memadankan kuantiti (apa yang diukur) dengan unit (amaun yang dipersetujui untuk mengukurnya), dan memilih unit yang bersaiz sesuai. Kemahiran ini muncul dalam hampir setiap pengiraan dalam pengukuran dan kuantiti serta setiap topik seterusnya.
Unit asas piawai yang digunakan dalam IGCSE Fizik ialah meter (m) untuk panjang, kilogram (kg) untuk jisim dan saat (s) untuk masa. Semak sukatan pelajaran Cambridge Physics 0625 semasa untuk senarai kuantiti dan unit tepat bagi tahun peperiksaan anda.
Bagaimana memilih unit yang sesuai?
Tanya dua soalan. Pertama, kuantiti apakah ini: panjang, jisim, masa, isi padu, laju atau yang lain? Kedua, berapa besarnya, supaya nombor itu tidak terlalu kecil atau terlalu besar?
| Kuantiti | Saiz harian | Unit yang sesuai |
|---|---|---|
| Ketebalan syiling | kira-kira 2 mm | mm |
| Panjang bilik darjah | kira-kira 8 m | m |
| Jarak antara dua bandar | kira-kira 120 km | km |
| Jisim sebiji mangga | kira-kira 300 g | g |
| Jisim sebuah kereta | kira-kira 1200 kg | kg |
| Masa larian 100 m | kira-kira 14 s | s |
| Isi padu satu sudu teh | kira-kira 5 cm³ | cm³ atau mL |
Saiz dalam jadual ialah anggaran harian untuk membantu anda menilai skala, bukan data peperiksaan.
Bagaimana menukar antara unit?
Gunakan hubungan antara dua unit dan tentukan sama ada nombor itu patut menjadi lebih besar atau lebih kecil.
- Tulis hubungan: 1 km = 1000 m, 1 j = 3600 s, 1 g = 0.001 kg.
- Tentukan arah. Unit yang lebih kecil memerlukan nombor yang lebih besar (2 m = 200 cm).
- Darab atau bahagi dengan faktor penukaran.
- Semak saiz. Adakah nombor akhir nampak munasabah untuk objek itu?
Bagi luas dan isi padu, faktornya dikuasaduakan atau dikuasatigakan. Oleh sebab 1 cm = 0.01 m, maka 1 cm² = 0.0001 m² (10⁻⁴ m²) dan 1 cm³ = 0.000001 m³ (10⁻⁶ m³).
Contoh berlangkah
Sebuah blok berukuran 4.0 cm × 2.5 cm × 10 cm. Berikan isi padunya dalam cm³ dan m³. (Data contoh rekaan.)
Langkah 1, isi padu dalam cm³: 4.0 × 2.5 × 10 = 100 cm³.
Langkah 2, faktor penukaran: 1 cm³ = 10⁻⁶ m³, kerana 1 cm = 10⁻² m dan (10⁻²)³ = 10⁻⁶.
Langkah 3, tukar: 100 × 10⁻⁶ = 1.0 × 10⁻⁴ m³.
Langkah 4, semak saiz: blok kecil sepatutnya mempunyai isi padu yang sangat kecil dalam m³, dan 0.0001 m³ memang kecil. Ini lulus semakan.
Jawapan: 100 cm³ = 1.0 × 10⁻⁴ m³
Kesilapan yang perlu diawasi
Kesilapan lazim ialah menukar cm³ kepada m³ dengan membahagi 100, seolah-olah faktor panjang terpakai untuk isi padu.
Jawapan yang salah: 100 cm³ = 1 m³
Pelajar menggunakan 1 m = 100 cm sekali sahaja, sedangkan isi padu ialah tiga panjang yang didarab, jadi faktor itu mesti digunakan tiga kali.
Pembetulannya ialah menguasatigakan faktor panjang: 100³ = 1 000 000, jadi bahagi dengan 1 000 000. Semakan saiz juga mengesan kesilapan ini: 1 m³ kira-kira sebesar mesin basuh yang besar, jauh lebih banyak daripada sebuah blok kecil.
Semak diri anda
1. Pilih unit yang sesuai bagi setiap satu: jisim sebungkus beras, ketebalan sehelai kertas, masa satu waktu pelajaran.
Lihat jawapan
Sebungkus beras: kg (atau g untuk bungkusan kecil). Ketebalan kertas: mm (ia pecahan milimeter, jadi mikrometer juga munasabah). Waktu pelajaran: minit (atau jam), dan s untuk pengiraan dalam unit SI.
2. Sebuah van bergerak pada 72 km/j. Nyatakan lajunya dalam m/s.
Lihat jawapan
72 km/j = 72 000 m dalam 3600 s = 72 000 ÷ 3600 = 20 m/s.
3. Sampel mempunyai jisim 350 g. Nyatakan dalam kg, dan beri satu semakan bahawa jawapan itu munasabah.
Lihat jawapan
350 ÷ 1000 = 0.35 kg. Semakan: kilogram ialah unit yang lebih besar, jadi nombornya patut lebih kecil daripada 350, dan 0.35 memang begitu.
Langkah seterusnya
Setelah unit kukuh, teruskan dengan membaca skala analog dengan interpolasi, kemudian cuba set latihan pengukuran dan kuantiti. Penerang batas dan pembundaran membantu apabila penukaran unit mengubah bilangan digit yang patut disimpan.
Sesetengah pelajar tahu setiap persamaan tetapi kehilangan markah kerana unit dan penukaran dalam soalan yang lebih panjang. Guru dalam tuisyen Fizik dalam talian secara satu dengan satu boleh mengesan di langkah mana unit anda tersasar.