Untuk menskala resipi, cari satu faktor skala, tukar unit yang bercampur, dan darab setiap bahan dengan faktor yang sama. Soalan resipi, campuran cat, peta dan skala model semuanya menggunakan kemahiran ini, dan pertukaran unit ialah tempat kebanyakan markah hilang.
Mengapa satu faktor sesuai untuk semua bahan?
Resipi ialah satu set kuantiti dengan nisbah yang tetap. Jika anda mahu makanan dua kali ganda, setiap bahan berganda dua. Jika anda mahu 2.5 kali ganda, setiap bahan didarab dengan 2.5.
Menggunakan faktor berlainan untuk bahan berlainan mengubah nisbahnya, jadi rasa makanan berubah. Satu faktor mengekalkan imbangan resipi.
Cara menskala, langkah demi langkah
- Cari faktor: jumlah baharu ÷ jumlah lama, dalam unit yang sama.
- Tukar unit yang menyukarkan kepada satu unit yang sesuai (g, ml atau cm) sebelum mendarab.
- Darab setiap kuantiti dengan faktor itu.
- Tukar semula jika soalan meminta kg, liter atau km.
Contoh berlangkah
Satu resipi untuk 4 orang menggunakan 300 g tepung, 0.5 liter susu, 80 g gula dan 2 biji telur. Skalakan untuk 10 orang.
Langkah 1, faktor: 10 ÷ 4 = 2.5.
Langkah 2, darab:
| Bahan | Untuk 4 | Untuk 10 |
|---|---|---|
| Tepung | 300 g | 300 × 2.5 = 750 g |
| Susu | 0.5 liter = 500 ml | 500 × 2.5 = 1250 ml = 1.25 liter |
| Gula | 80 g | 80 × 2.5 = 200 g |
| Telur | 2 | 2 × 2.5 = 5 |
Semakan: 10 orang ialah 2.5 kali ganda, dan 2.5 × 4 = 10. Susu ialah 1250 ml, dan 1250 ÷ 500 = 2.5, jadi faktornya sama sepanjang jadual.
Sekarang soalan unit bercampur. Anda ada sebungkus tepung 2 kg.
Berapa orang boleh dihidangkan dengan resipi di atas? Tukar dahulu: 2 kg = 2000 g. Tepung untuk seorang ialah 300 ÷ 4 = 75 g, dan 2000 ÷ 75 = 26.67, jadi anda boleh menghidang 26 orang, bukan 27, kerana 27 orang memerlukan 2025 g.
Kesilapan yang perlu diawasi
Kesilapan yang lazim ialah menulis nisbah tanpa menukar kepada unit yang sama.
Langkah yang salah: nisbah 600 g kepada 1.5 kg ialah 600 : 1.5 = 400 : 1.
Ini menyatakan jumlah pertama 400 kali jumlah kedua, padahal 600 g kurang daripada 1.5 kg.
Pembetulannya, tukar 1.5 kg = 1500 g, jadi nisbahnya 600 : 1500. Bahagi kedua-duanya dengan 300 untuk mendapat 2 : 5. Semakan akal membantu: kuantiti pertama lebih kecil, jadi nombor nisbah pertama patut lebih kecil.
Semak sendiri
1. Satu resipi untuk 6 orang menggunakan 450 g beras, 0.9 liter air dan 2 sudu teh garam. Skalakan untuk 9 orang.
Tunjuk jawapan
Faktor: 9 ÷ 6 = 1.5.
Beras: 450 × 1.5 = 675 g. Air: 0.9 × 1.5 = 1.35 liter (1350 ml). Garam: 2 × 1.5 = 3 sudu teh.
675 g, 1.35 liter, 3 sudu teh.
2. Tulis 450 ml kepada 1.2 liter sebagai nisbah dalam sebutan terendah.
Tunjuk jawapan
Tukar: 1.2 liter = 1200 ml. Nisbah 450 : 1200.
Bahagi kedua-duanya dengan 150: 450 ÷ 150 = 3 dan 1200 ÷ 150 = 8. 3 : 8.
3. Skala sebuah peta ialah 1 : 50 000. Sebatang denai panjangnya 3.5 cm pada peta. Berapakah panjang sebenarnya, dalam km?
Tunjuk jawapan
Panjang sebenar: 3.5 × 50 000 = 175 000 cm.
175 000 cm ÷ 100 = 1750 m, dan 1750 ÷ 1000 = 1.75 km.
Ke mana selepas ini?
Seterusnya, baca membezakan nisbah daripada pecahan jumlah. Untuk latihan tentang panjang dan skala, alat latihan skala peta menunjukkan pertukaran langkah demi langkah.
Jika anda masih hilang markah pada pertukaran unit walaupun kaedah anda betul, guru dalam tuisyen Matematik dalam talian satu dengan satu boleh mengesan langkah tepat tempat unit berubah.