Set ini menggabungkan empat kemahiran daripada tuntutan, sebab dan bukti: mengasingkan tuntutan daripada sebab, menguji bukti, mengesan andaian dan memadankan kesimpulan. Setiap teks dan angka di bawah ialah rekaan untuk latihan, dan tiada satu pun merujuk sumber atau peristiwa sebenar.
Cuba setiap soalan di atas kertas dahulu. Tulis pengasingan tuntutan, sebab dan bukti sebelum anda menilai apa-apa, kemudian buka jawapan. Soalan disusun daripada lebih mudah kepada lebih sukar.
Soalan
S1 (mengasingkan). “Schools should teach touch typing, because most coursework is typed.” Namakan tuntutan dan sebab.
Tunjuk jawapan
Tuntutan: sekolah patut mengajar menaip sentuh. Sebab: kebanyakan kerja kursus ditaip. Perkataan “because” memperkenalkan sebab.
S2 (mengasingkan). “The pool is safe to use. It is cleaned every day and the water is tested every week.” Namakan tuntutan, dan nyatakan berapa sebab yang menyokongnya.
Tunjuk jawapan
Tuntutan: kolam itu selamat digunakan. Ada dua sebab: ia dibersihkan setiap hari, dan airnya diuji setiap minggu.
S3 (mengasingkan). “Our club should meet on Thursdays. Fewer students have tuition that day, and the hall is free.” Apakah tuntutan, dan pada apa setiap sebab bersandar?
Tunjuk jawapan
Tuntutan: kelab patut bertemu pada hari Khamis. Sebab 1 bersandar pada lebih sedikit pelajar mengikuti tuisyen pada hari Khamis. Sebab 2 bersandar pada dewan kosong pada hari Khamis. Tiada satu pun mempunyai angka di belakangnya, jadi tiada bukti diberikan.
S4 (bukti). Pernyataan: “Everyone in Form 4 owns a laptop.” Bukti: 25 daripada 30 pelajar Class 4A berkata mereka memilikinya. Adakah bukti menyokongnya?
Tunjuk jawapan
Tidak. 25 ÷ 30 ≈ 0.83, iaitu kira-kira 83% satu kelas, bukan “semua orang”. Ia juga hanya meliputi Class 4A, bukan seluruh Tingkatan 4.
S5 (bukti). Pernyataan: “The recycling bin was fuller in week 2 than in week 1.” Bukti (rekaan): 12 kg kertas pada minggu 1 dan 18 kg pada minggu 2. Adakah ia menyokong pernyataan, dan apa yang tidak ditunjukkan?
Tunjuk jawapan
Ya. 18 kg lebih 6 kg daripada 12 kg. Ia tidak menunjukkan mengapa jumlahnya meningkat, misalnya sama ada minggu 2 mempunyai ujian, kerja mengemas atau lebih banyak hari persekolahan.
S6 (bukti). Pernyataan: “Joining the choir improves students’ grades.” Bukti (rekaan): ahli koir mempunyai purata 78 dan bukan ahli mempunyai purata 70. Adakah ia menyokong pernyataan?
Tunjuk jawapan
Ia menyokong sebahagian pernyataan yang lebih kecil: purata ahli koir lebih tinggi 8 mata (78 − 70 = 8). Ia tidak menunjukkan bahawa menyertai koir menyebabkan perbezaan itu. Pelajar yang mempunyai tabiat belajar yang kukuh mungkin mereka yang menyertainya.
S7 (andaian). “The shop is full of customers at noon, so it must be making a profit.” Nyatakan satu andaian dan jalankan ujian runtuh.
Tunjuk jawapan
Andaian: pelanggan berbelanja lebih daripada kos kedai. Ujian runtuh: jika kebanyakan pengunjung tengah hari hanya melihat-lihat, atau kos seperti sewa tinggi, kesesakan tidak memberitahu apa-apa tentang keuntungan, dan hujah gagal.
S8 (andaian). “This study app is rated 4.5 out of 5, so it must help students learn.” Nyatakan satu andaian dan bagaimana penulis boleh menyokongnya.
Tunjuk jawapan
Andaian: penilaian itu mengukur pembelajaran, dan tidak hanya tentang betapa menarik rupa aplikasi. Penulis boleh menyokongnya dengan menunjukkan bukti tentang berapa banyak yang dipelajari pengguna, seperti keputusan kuiz sebelum dan selepas.
S9 (menyemak semula). Bukti: 9 daripada 12 ahli satu pasukan bola sepak sekolah berkata mereka suka sukan berpasukan. Kesimpulan: “Teenagers enjoy team sports.” Tulis semula kesimpulan supaya sepadan.
Tunjuk jawapan
Contohnya: “Dalam satu pasukan bola sepak sekolah, 9 daripada 12 ahli yang ditemu bual (75%) berkata mereka suka sukan berpasukan.” 9 ÷ 12 = 0.75. Tambah had: pemain bola sepak mungkin lebih menyukai sukan berpasukan daripada remaja lain.
S10 (campuran). Sebuah poster di pasar bandar rekaan menyatakan: “Our market is the cheapest in the region. In a survey of 10 shoppers, rice was RM2 lower here than at the Sunrise supermarket.” (Sunrise ialah pasar raya rekaan.) (a) Namakan tuntutan dan bukti. (b) Adakah bukti menyokong tuntutan? (c) Tulis semula tuntutan supaya sepadan.
Tunjuk jawapan
(a) Tuntutan: pasar itu paling murah di rantau ini. Bukti: 10 pembeli melaporkan beras RM2 lebih murah daripada di pasar raya Sunrise.
(b) Tidak. Bukti meliputi satu barang (beras), satu kedai perbandingan dan 10 orang, sedangkan tuntutan meliputi segala-galanya di seluruh rantau.
(c) Contohnya: “Menurut tinjauan terhadap 10 pembeli, beras berharga RM2 lebih murah di pasar ini berbanding pasar raya Sunrise.”
Jika anda tersilap
| Di mana anda tersilap | Maksudnya biasanya | Pergi ke |
|---|---|---|
| S1 hingga S3: menamakan fakta sebagai tuntutan | Anda mencari ayat paling khusus, bukan apa yang penulis mahu | Bezakan tuntutan daripada sebab sokongan |
| S4 hingga S6: menerima angka kerana ia tepat | Anda tidak memadankan siapa, berapa banyak dan bila | Terangkan sama ada bukti menyokong pernyataan |
| S7 dan S8: mengulang sebab sebagai andaian | Anda tidak mencari langkah yang tidak ditulis | Kenal pasti andaian |
| S9 dan S10: mengekalkan perkataan “semua” atau kehilangan angka | Anda tidak memadankan skop kesimpulan dengan bukti | Semak semula kesimpulan yang terlalu luas |
Jika jawapan anda betul tetapi perlahan, ulang S1 hingga S3 dengan jam randik, kemudian cuba S10 sekali lagi daripada kertas kosong.
Cara menggunakan set ini dengan baik
Lakukan soalan dalam dua sesi, bukannya satu. Pada sesi kedua, ulang hanya yang anda tersilap, dan tulis jawapan dengan perkataan sendiri sebelum membukanya.
Apabila anda berasa mantap, teruskan kepada tafsiran data dan batasannya, yang menerapkan tabiat ini pada jadual dan carta.
Kemahiran ini boleh dilatih bersama guru pada bacaan anda sendiri. Guru dalam tuisyen Global Perspectives dalam talian satu dengan satu boleh membimbing anda tanpa menulis sebarang kerja yang dinilai untuk anda.