Insentif (incentive) ialah ganjaran atau penalti yang mempengaruhi sesuatu pilihan. Dalam model yang diberikan, anda membaca jadual atau gambar rajah, mengenal pasti apa yang berubah, dan menghuraikan tindak balas menggunakan angka yang disediakan. Pelajaran ini sebahagian daripada pengkhususan dan peruntukan, dan menyediakan anda untuk penawaran dan keseimbangan.
Bagaimana menerangkan insentif daripada jadual?
Gunakan empat langkah pendek:
- Nyatakan apa yang berubah: harga, gaji atau ganjaran.
- Petik angka sebelum dan selepas.
- Huraikan tindak balas dalam lajur tingkah laku.
- Kaitkan: terangkan bahawa ganjaran lebih tinggi menjadikan aktiviti itu lebih menarik, maka lebih banyak ditawarkan.
Kekal dalam model. Jika jadual tidak menyebut cuaca, kos atau pesaing, jangan masukkannya dalam penerangan anda. Jika anda rasa ia penting, nyatakannya sebagai andaian atau had.
Contoh berlangkah
Ladang rekaan Orchard Hill membekal durian ke pasar tempatan. Jadual penawaran yang diberikan menunjukkan kuantiti mingguan yang ditawarkan ladang pada setiap harga.
| Harga sekilogram (RM) | Kuantiti ditawarkan (kg) |
|---|---|
| 3 | 200 |
| 4 | 300 |
| 5 | 400 |
| 6 | 500 |
Soalan: Huraikan insentif apabila harga naik daripada RM4 kepada RM5.
Langkah 1, apa yang berubah? Harga naik daripada RM4 kepada RM5. Itu +RM1, atau 1 ÷ 4 × 100 = 25%.
Langkah 2, tindak balas. Kuantiti ditawarkan naik daripada 300 kg kepada 400 kg. Itu +100 kg, atau 100 ÷ 300 × 100 = 33.3%.
Langkah 3, kaitkan. “Harga yang lebih tinggi memberi ladang ganjaran lebih besar bagi setiap kilogram, maka ia sanggup membekal lebih banyak. Kenaikan harga 25% disertai kenaikan kuantiti ditawarkan 33.3%.”
Langkah 4, namakan pergerakan. Kerana harga yang berubah, ini ialah pergerakan sepanjang jadual penawaran, bukan anjakan.
Apakah kesilapan lazim pelajar?
Ramai pelajar menyebut perubahan itu sebagai “peningkatan penawaran” lalu melukis lengkung teranjak.
Jawapan yang salah: Penawaran meningkat daripada 300 kg kepada 400 kg.
Jadual itu sendiri tidak berubah. Perubahan harga menyebabkan peningkatan kuantiti ditawarkan, iaitu pergerakan sepanjang jadual.
Betulkan dengan bertanya: “Apakah puncanya, harga atau perkara lain?” Jika harga, ia ialah pergerakan.
Semak sendiri
Gunakan jadual Orchard Hill.
1. Berapa banyak lagi yang akan dibekal ladang jika harga naik daripada RM3 kepada RM6?
Lihat jawapan
500 − 200 = 300 kg lagi.
2. Harga jatuh daripada RM5 kepada RM4. Huraikan insentif dan tindak balasnya.
Lihat jawapan
Ganjaran sekilogram turun RM1, maka membekal kurang menarik. Kuantiti ditawarkan turun daripada 400 kg kepada 300 kg, iaitu penurunan 100 kg. Ia ialah pergerakan sepanjang jadual.
3. Jadual pekerja menunjukkan 30 orang sanggup bekerja pada RM10 sejam dan 36 orang pada RM12. Huraikan insentif dalam satu ayat dengan peratusan.
Lihat jawapan
Kenaikan gaji daripada RM10 kepada RM12 (+20%) menjadikan kerja itu lebih menarik, dan bilangan yang sanggup bekerja naik daripada 30 kepada 36 (+20%).
Ke mana selepas ini?
Membaca model hanya separuh kemahiran. Seterusnya, pelajari menyatakan siapa dan apa yang ditinggalkan oleh sesuatu model. Penjelajah asas peratusan membantu anda menyemak perubahan seperti 25% dan 33.3% di atas.
Jika anda sukar kekal dalam data soalan, guru dalam tuisyen Ekonomi dalam talian satu dengan satu boleh menyemak jadual penawaran bersama anda ayat demi ayat.