Apabila soalan bertanya bagaimana corak enzim mempengaruhi proses yang lebih besar, perihalkan corak dengan angka, terangkan menggunakan bentuk enzim atau perlanggaran, kemudian nyatakan kesannya pada keseluruhan proses. Langkah ketiga inilah yang sering ditinggalkan pelajar.
Pelajaran ini berada dalam penaakulan biologi bersepadu dan membina atas rantaian pengangkutan dalam pelajaran sebelumnya. Sahkan perkataan tepat bagi tahun peperiksaan anda di laman subjek Cambridge.
Apakah tiga langkahnya?
- Perihal: namakan optimum, beri dua nilai, dan perihalkan bagaimana kadar berubah di kedua-dua belah.
- Terang: di bawah optimum, molekul bergerak perlahan dan berlanggar kurang kerap. Di atasnya, tapak aktif berubah bentuk (penyahaslian) dan substrat tidak lagi muat.
- Gunakan: nyatakan apa yang biasanya dilakukan enzim dalam proses lebih besar, seperti memecahkan kanji kepada gula dalam pencernaan, dan apa berlaku pada proses itu dalam keadaan yang tidak sesuai.
Contoh berlangkah (data rekaan)
Seorang pelajar mengkaji enzim yang memecahkan kanji. Angka direka untuk pelajaran ini.
| Suhu (°C) | Kanji dipecahkan (mg seminit) |
|---|---|
| 20 | 4 |
| 30 | 8 |
| 40 | 15 |
| 50 | 3 |
Soalan: Perihalkan corak, terangkan, dan cadangkan apa berlaku pada pencernaan jika usus seseorang kekal pada 50 °C.
Langkah 1, perihal: kadar naik daripada 4 kepada 15 mg seminit antara 20 °C dan 40 °C, kemudian jatuh kepada 3 mg seminit pada 50 °C. Optimum ialah hampir 40 °C antara nilai-nilai ini.
Langkah 2, kira kenaikan: daripada 20 °C ke 30 °C kadar naik daripada 4 kepada 8, jadi ia berganda (peningkatan 100%). Daripada 30 °C ke 40 °C ia naik 7 mg seminit, jadi (15 − 8) ÷ 8 = 0.875, peningkatan 87.5%.
Langkah 3, kira penurunan: daripada 40 °C ke 50 °C kadar jatuh 12 mg seminit. 12 ÷ 15 = 0.80, penurunan 80%.
Langkah 4, terang: sehingga 40 °C, lebih tenaga kinetik bermaksud lebih perlanggaran antara enzim dan kanji. Pada 50 °C tapak aktif hilang bentuknya, jadi kanji tidak lagi muat.
Langkah 5, gunakan: jika enzim dinyahasli dalam usus, kanji dipecahkan jauh lebih perlahan. Kurang glukosa diserap ke dalam darah, jadi kurang sampai ke sel untuk respirasi.
Kesilapan yang perlu dielakkan
Jawapan yang salah: “Pada 50 °C enzim dibunuh, dan enzim habis digunakan jadi kadar menurun.”
Enzim ialah protein, bukan benda hidup, jadi tidak boleh dibunuh. Ia juga tidak habis digunakan kerana ia mangkin dan tidak berubah pada akhir tindak balas. Kadar menurun kerana tapak aktif dinyahasli.
Jawapan yang lebih baik: “Tapak aktif berubah bentuk, jadi substrat tidak boleh terikat, dan lebih sedikit tindak balas berlaku.”
Semak kendiri
1. Satu enzim berfungsi pada 6 unit pada 25 °C dan 12 unit pada 35 °C. Hitung peratus peningkatan.
Tunjukkan jawapan
(12 − 6) ÷ 6 = 1.0, jadi peningkatan 100%.
2. Kadar pada optimum ialah 20 unit. Pada suhu lebih tinggi ia jatuh kepada 4 unit. Hitung peratus penurunan.
Tunjukkan jawapan
(20 − 4) ÷ 20 = 0.80, jadi penurunan 80%.
3. Satu enzim dari perut mempunyai optimum pada pH 2, tetapi usus kecil kira-kira pH 8. Terangkan mengapa enzim perut itu berfungsi dengan lemah dalam usus kecil.
Tunjukkan jawapan
Pada pH 8 bentuk tapak aktif akan berubah (dinyahasli), jadi substrat protein tidak muat dan kadar sangat rendah.
Ke mana selepas ini?
Teruskan dengan mengaitkan pewarisan dan variasi tanpa membuat dakwaan berlebihan. Soalan bercampur ada dalam set latihan, dan pengkritik penyiasatan saintifik membantu menyemak data.
Jika anda boleh memerihalkan graf tetapi tersangkut semasa menerangkan kesannya, guru dalam tuisyen Co-ordinated Sciences boleh melatih anda langkah demi langkah.