Pemisahan dan analisis kimia merangkumi dua tugas yang berkaitan. Pertama, cara memisahkan campuran kepada bahagiannya. Kedua, cara menentukan sesuatu bahan daripada ujian dan cerapan.
Semak sukatan pelajaran Cambridge IGCSE Chemistry 0620 semasa untuk tahun peperiksaan anda bagi mengesahkan perkara yang dinilai. Pelajaran di bawah mengajar penaakulan yang mendapat markah dalam soalan ini. Sebarang ujian sebenar dijalankan di makmal sekolah dengan penyeliaan, mengikut peraturan keselamatan sekolah anda.
Apakah yang perlu anda tahu dahulu?
Anda akan menggunakan model zarah untuk menerangkan mengapa sesetengah pepejal larut dan yang lain kekal sebagai butiran. Anda juga akan menggunakan formula dan persamaan apabila ujian menghasilkan gas atau mendakan (precipitate). Sedikit aritmetik membantu, contohnya membahagi satu panjang dengan panjang yang lain.
Contoh orientasi
Senario rekaan: seorang pelajar mempunyai serbuk kelabu keputihan. Ia campuran pasir dan sejenis garam putih, dan garam itu disyaki klorida.
- Serbuk dikacau dalam air. Garam larut dan pasir tidak, jadi penurasan (filtration) menahan pasir dan membiarkan larutan garam melaluinya.
- Memanaskan hasil turasan (filtrate) perlahan-lahan sehingga hablur mula terbentuk menyingkirkan air dan meninggalkan hablur garam. Penyejatan tidak boleh digunakan untuk pasir, kerana pasir tidak larut.
- Ujian klorida pada larutan garam, menggunakan argentum nitrat berasid, memberi mendakan putih. Itu ialah cerapan (observation).
- Inferens (inference) ialah ion klorida hadir. Ia belum menyatakan kation dalam garam itu, kerana ujian tersebut hanya mencari klorida.
Perhatikan coraknya: pilih kaedah daripada saiz zarah dan keterlarutan, kemudian asingkan cerapan dan kesimpulan dalam ayat yang berbeza. Kebanyakan soalan dalam modul ini menggunakan corak itu.
Dalam susunan apakah pelajaran dipelajari?
- Memilih penurasan atau penyejatan daripada huraian campuran. Ia memberi penaakulan keterlarutan yang menjadi asas semua soalan pemisahan.
- Mentafsir kromatogram. Ia menambah ukuran jarak dan pengiraan Rf.
- Menggunakan keputusan ujian yang diberi untuk mengecilkan senarai bahan tak diketahui. Ia mengajar penyingkiran daripada senarai calon.
- Membezakan cerapan daripada identiti yang diinferens. Ia membetulkan pemilihan perkataan yang sering menghilangkan markah.
- Menilai had satu ujian positif. Ia menggabungkan kemahiran terdahulu dalam soalan penilaian.
Kemudian cuba set latihan campuran. Guru mol dan nisbah persamaan serta pelatih penaakulan pengimbangan persamaan membantu apabila soalan mempunyai persamaan.
Apakah perangkap biasa?
- “Menapis akan mengembalikan garam.” Penurasan hanya menyingkirkan pepejal tak larut. Garam terlarut melaluinya.
- “Ukur dari bawah kertas.” Jarak Rf bermula dari garis dasar (baseline), bukan tepi kertas.
- “Ujian menamakan bahan.” Ujian menunjukkan satu sifat. Menamakan bahan ialah inferens.
- “Mendakan putih bermaksud kalsium.” Beberapa ion memberi mendakan putih. Langkah seterusnya ialah menambah reagen berlebihan atau menggunakan ujian kedua.
- “Satu keputusan positif sudah cukup.” Satu ujian mungkin sepadan dengan lebih daripada satu calon.
Bagaimanakah menggunakan set latihan?
Kerjakan soalan mengikut susunan. Tulis setiap jawapan sebagai ayat penuh yang mengasingkan perkara yang dilihat daripada perkara yang disimpulkan. Buka jawapan hanya selepas anda menulis jawapan sendiri.
Panduan pembelajaran Kimia menunjukkan kedudukan modul ini antara modul lain. Pelajar sering mencampurkan apa yang dilihat dengan apa yang disimpulkan. Jika anda mahu guru menyemak penaakulan anda soalan demi soalan, tuisyen Kimia dalam talian satu dengan satu bermula dengan kelas percubaan berbayar selama satu jam bersama guru yang ditugaskan.