Sesuatu bahan dikelaskan daripada corak sifatnya, bukan daripada mana-mana satu sifat. Logam boleh mempunyai satu sifat yang luar biasa dan masih logam, dan bukan logam boleh berkongsi satu sifat logam dan masih bukan logam.
Soalan ini lazim dalam corak berkala kerana ia menguji sama ada anda boleh bernaakul, dan bukan hanya mengingat senarai.
Apakah corak lazim bagi logam?
Kebanyakan logam berkongsi sifat ini, semuanya diterangkan oleh ikatan logam:
- mengalirkan elektrik dan haba, termasuk dalam keadaan pepejal
- boleh ditempa (malleable) dan boleh diregang (ductile)
- berkilat apabila baru dipotong
- lazimnya bertakat lebur tinggi dan berketumpatan tinggi
- membentuk ion positif dalam sebatian, dan oksidanya lazimnya bersifat bes
Bukan logam lazimnya bertentangan: rapuh sebagai pepejal, pengalir yang lemah dan membentuk ion negatif atau berkongsi elektron.
Sifat yang manakah bukti paling kuat?
Dua sifat membezakan logam daripada bukan logam dengan paling boleh dipercayai: mengalirkan elektrik ketika pepejal, dan kebolehtempaan. Pepejal yang mengalirkan elektrik dan juga membengkok tanpa hancur ialah logam. Bahan yang rapuh dan hanya mengalirkan elektrik apabila lebur atau dalam larutan ialah sebatian ion, bukan logam.
Bukti yang lebih lemah datang daripada takat lebur, ketumpatan dan rupa, yang pengecualiannya sudah terkenal.
Contoh berlangkah
Bahan di bawah ialah rekaan untuk latihan. Kelaskan setiap satu sebagai logam atau bukan logam dan terangkan.
| Bahan | Mengalirkan elektrik ketika pepejal | Boleh ditempa | Takat lebur | Lain-lain |
|---|---|---|---|---|
| W | ya | ya | 1 085 °C | berkilat, tumpat |
| X | ya | tidak, rapuh | melebihi 3 000 °C | berlapis licin |
| Y | ya | tidak diuji | −39 °C | cecair berkilat |
| Z | ya | ya, lembut | 64 °C | ketumpatan rendah, terapung di atas air |
W: mengalirkan elektrik dan boleh ditempa dengan takat lebur tinggi. Logam, dan yang lazim.
X: mengalirkan elektrik ketika pepejal, tetapi rapuh dan berlapis licin. Coraknya tidak menyokong ikatan logam. Pengecualian bukan logam, seperti grafit, yang mempunyai elektron tak setempat antara lapisannya.
Y: cecair pada suhu bilik, tetapi ia mengalirkan elektrik dan berkilat. Satu sifat ganjil, beberapa sifat seperti logam. Logam dengan pengecualian kepada peraturan pepejal, sama seperti merkuri.
Z: lembut dengan takat lebur rendah dan ketumpatan rendah, tetapi ia mengalirkan elektrik dan boleh ditempa. Logam, sepadan dengan corak Kumpulan I.
Peraturan kerja: senaraikan sifat, tentukan yang mana bukti kuat, kemudian terangkan mana-mana sifat yang tidak sepadan.
Apakah kesilapan yang berlaku di sini?
Pelajar mengelaskan daripada satu sifat sahaja.
Jawapan yang salah: “X mengalirkan elektrik ketika pepejal, jadi ia logam.”
Kekonduksian sahaja tidak mencukupi. Grafit mengalirkan elektrik dan ialah bukan logam.
Pembetulannya: semak sifat kedua. Kebolehtempaan, jenis ion yang terbentuk atau kelakuan oksida biasanya menyelesaikannya. Pemikiran yang sama menghalang kesilapan sebaliknya: “Z mempunyai takat lebur rendah, jadi ia bukan logam.”
Semak diri anda
1. Sesuatu pepejal mengalirkan elektrik, keras dan rapuh, dan hancur apabila dipukul. Bolehkah anda mengatakan ia logam?
Lihat jawapan
Tidak daripada bukti yang diberi. Kerapuhan bukan sifat logam. Ia mungkin bukan logam yang mengalirkan elektrik seperti grafit, jadi lebih banyak data diperlukan.
2. Mengapa natrium masih dikelaskan sebagai logam walaupun cukup lembut untuk dipotong?
Lihat jawapan
Ia mengalirkan elektrik, boleh ditempa, berkilat apabila baru dipotong dan membentuk ion 1+. Kelembutan dan takat lebur rendah ialah sifat kumpulan Kumpulan I dan tidak mengubah pengelasan.
3. Berikan satu sifat yang menjadi pengecualian bagi merkuri, dan satu yang menunjukkan ia masih logam.
Lihat jawapan
Pengecualian: ia cecair pada suhu bilik. Bukti ia logam: ia mengalirkan elektrik (atau berkilat, atau membentuk ion positif).
Langkah seterusnya
Seterusnya, mentafsir jadual dengan unsur yang tidak dikenali menggunakan tabiat pengelasan ini pada data yang belum pernah anda lihat. Kemudian, logam dan kereaktifan menggunakan kelas logam dalam soalan penyesaran dan pengekstrakan.
Latih dahulu dalam set latihan corak berkala. Jika pengelasan masih bergantung pada nasib, guru dalam tuisyen Kimia dalam talian secara satu dengan satu boleh membina rutin membuat keputusan itu bersama anda.