Pemerhatian (observation) ialah apa yang dilaporkan oleh deria atau alat. Inferens (inference) ialah apa yang anda simpulkan daripadanya. Soalan tentang ujian sering meminta salah satu, dan menulis yang satu lagi menghilangkan markah.
Halaman ini memberi kaedah dua lajur dan contoh penyelesaian. Ia sesuai dibaca bersama pengasingan dan analisis kimia.
Apakah sebenarnya yang tidak kena?
Kekeliruan datang daripada mengetahui jawapan terlalu awal. Anda sudah tahu ujian itu untuk ion kuprum, jadi perkataan “kuprum” muncul sebelum anda menerangkan tabung uji. Kesilapan yang lazim:
- Menamakan hasil sebagai pemerhatian. “Kuprum hidroksida terbentuk” dan bukan “mendakan biru terbentuk”.
- Menamakan gas tanpa bukti. “Hidrogen dibebaskan” dan bukan “gelembung terbentuk dan kayu uji menyala menghasilkan bunyi pop”.
- Tidak menyebut warna atau keadaan. “Ia berubah” atau “mendakan terbentuk” tanpa warna.
- Kesimpulan tanpa kaitan. “Ia karbonat” tanpa keputusan ujian.
Kaedah dua lajur
Lukis dua lajur pada kertas konsep sebelum menulis jawapan akhir.
| Dilihat (pemerhatian) | Disimpulkan (inferens) |
|---|---|
| Warna, keadaan, gelembung, bau, suhu, apa berlaku kepada kayu uji atau kertas | Gas, ion, jenis bahan |
| Tiada nama kimia, hanya perkataan yang boleh dilihat | Nama kimia, dikaitkan dengan ujian |
Tulis lajur kiri dahulu. Bagi setiap baris di kiri, tanya apa yang ditunjukkan oleh keputusan ujian jenis itu, dan tulis di lajur kanan. Kemudian bina ayat daripada dua lajur itu.
Contoh penyelesaian
Pepejal Y yang tidak diketahui (rekaan) ditambah kepada asid hidroklorik cair. Pepejal itu hilang dan gelembung terbentuk. Gas disalurkan ke dalam air kapur, yang bertukar keruh.
Huraikan pemerhatian dan nyatakan apa yang dicadangkan oleh ujian itu.
Langkah 1, lajur kiri. Pepejal hilang. Gelembung gas terbentuk. Air kapur bertukar daripada tidak berwarna kepada keruh.
Langkah 2, lajur kanan. Gas yang menukar air kapur menjadi keruh ialah karbon dioksida. Pepejal yang menghasilkan karbon dioksida dengan asid mungkin karbonat.
Langkah 3, tulis jawapan.
- Pemerhatian: “Pepejal larut dan gelembung terbentuk. Gas menukar air kapur menjadi keruh.”
- Inferens: “Gas ialah karbon dioksida, jadi pepejal Y mungkin karbonat.”
Perkataan “karbon dioksida” hanya muncul dalam inferens, dan perubahan warna air kapur hanya dalam pemerhatian.
Kesilapan yang perlu dielakkan
Jawapan salah: “Pemerhatian: kuprum hidroksida terbentuk apabila natrium hidroksida ditambah.”
Ujiannya ialah natrium hidroksida ditambah kepada larutan biru yang tidak diketahui. Pelajar melangkau apa yang dilihat dan terus kepada kesimpulan.
Pembetulan: “Pemerhatian: mendakan biru terbentuk. Inferens: larutan mengandungi ion kuprum(II).” Butiran tambahan yang berguna ialah apa berlaku apabila reagen berlebihan ditambah, contohnya “mendakan tidak larut dalam bahan berlebihan”. Keputusan ujian yang perlu anda kenali disenaraikan dalam sukatan pelajaran Cambridge untuk tahun peperiksaan anda.
Semak sendiri
1. Asingkan sebagai pemerhatian atau inferens: (a) air kapur menjadi keruh; (b) gas ialah karbon dioksida; (c) pepejal putih terbentuk; (d) larutan mengandungi ion klorida.
Tunjukkan jawapan
(a) pemerhatian, (b) inferens, (c) pemerhatian, (d) inferens. Pemerhatian menerangkan apa yang dilihat. Inferens menamakan gas atau ion.2. Seorang pelajar menulis “hidrogen dibebaskan” sebagai pemerhatian bagi zink ditambah ke dalam asid. Tulis semula sebagai pemerhatian.
Tunjukkan jawapan
"Gelembung terbentuk dan zink menjadi lebih kecil." Jika soalan turut memberi ujian, tambah "kayu uji menyala menghasilkan bunyi pop". Nama hidrogen terletak dalam inferens.3. Satu gas menukar kertas litmus merah lembap menjadi biru. Tulis pemerhatian dan inferens yang sesuai.
Tunjukkan jawapan
Pemerhatian: kertas litmus merah lembap bertukar biru. Inferens: gas itu beralkali, yang selaras dengan ammonia. Sebelum menamakannya dengan yakin, tambah bukti kedua seperti bau atau bahan yang digunakan.Apa yang boleh dilakukan seterusnya?
Ikuti pelajaran tentang membezakan pemerhatian daripada identiti yang disimpulkan dan had satu ujian positif. Untuk menulis persamaan bagi bahan yang anda kenal pasti, cuba guru mol dan nisbah persamaan dan pelatih penaakulan pengimbangan persamaan.
Jika dua lajur masih bercampur apabila anda menulis dalam tekanan masa, tuisyen Chemistry satu dengan satu dalam talian membolehkan guru menanda pengasingan itu bersama anda secara langsung. Panduan pembelajaran Chemistry menunjukkan kaitan analisis dengan bahagian lain subjek.