Untuk mengenal pasti kepentingan khusus pihak berkepentingan, namakan kumpulan itu, kemudian nyatakan apa yang kumpulan itu peroleh atau berisiko hilang daripada keputusan ini. “Pekerja mahu lebih banyak wang” boleh ditulis tentang mana-mana perniagaan. “Dua pekerja syif malam mahu tahu sama ada jam selepas tengah malam dibayar sebagai kerja lebih masa” hanya sesuai untuk satu kes.
Kemahiran ini muncul dalam hampir setiap soalan kes dalam objektif dan pihak berkepentingan, dan menjadi asas bagi pelajaran selepas ini.
Apakah pihak berkepentingan dan apakah kepentingan?
Pihak berkepentingan ialah mana-mana individu atau kumpulan yang terjejas oleh tindakan perniagaan. Kumpulan yang lazim ialah pemilik, pekerja, pelanggan, pembekal, pemberi pinjaman seperti bank, masyarakat setempat dan kerajaan.
Kepentingan ialah apa yang kumpulan itu mahu daripada sesuatu keputusan, atau apa yang mungkin hilang. Kumpulan yang sama boleh mempunyai kepentingan berbeza dalam keputusan berbeza. Pembekal mendapat untung daripada pesanan lebih besar, tetapi pembekal yang sama berisiko dibayar lewat jika perniagaan kekurangan tunai.
Bagaimana menulis kepentingan yang khusus?
- Cari keputusan dalam kes itu. Pihak berkepentingan hanya penting berkaitan sesuatu yang dilakukan oleh perniagaan.
- Senaraikan siapa yang terjejas, bermula dengan orang yang disebut dalam kes.
- Tanya apa yang diperoleh atau dipertaruhkan oleh setiap kumpulan daripada keputusan itu.
- Tulis satu ayat yang mengandungi butiran kes dan arah (untung atau risiko).
Contoh berlangkah
Kopi Seri Aman ialah sebuah kopitiam di Seremban. Pemilik merancang untuk beroperasi sehingga tengah malam, bukan sehingga 10 malam.
Kes menyatakan dua pekerja bekerja pada waktu malam, keluarga tinggal di flat di atas kedai, dan seorang pembekal menghantar biji kopi dan susu dua kali seminggu. Pemilik menganggarkan hasil jualan tambahan RM180 semalam dan upah tambahan RM60 semalam.
Langkah 1, keputusan: melanjutkan waktu operasi dua jam.
Langkah 2, siapa terjejas: pemilik, pekerja syif malam, penduduk di tingkat atas, pembekal.
Langkah 3 dan 4, kepentingan dalam satu ayat bagi setiap pihak:
| Pihak berkepentingan | Umum (lemah) | Khusus (kukuh) |
|---|---|---|
| Pemilik | Mahu untung | Berharap hasil tambahan RM180 menampung upah tambahan RM60, meninggalkan RM120 semalam sebelum kos lain |
| Pekerja syif malam | Mahu kerja yang kekal | Mahu tahu sama ada dua jam tambahan dibayar, dan bagaimana mereka pulang pada waktu tengah malam |
| Penduduk | Mahu ketenangan | Berisiko menghadapi bunyi bising pelanggan di bawah rumah mereka lewat malam |
| Pembekal | Mahu jualan | Mungkin mendapat pesanan biji kopi dan susu yang lebih besar jika waktu malam bertambah sibuk |
Semakan: 180 − 60 = 120, jadi keuntungan pemilik ialah RM120 semalam sebelum kos lain seperti elektrik. Kes tidak memberikan kos lain, maka jawapan menyatakan had itu.
Kesilapan yang perlu dielakkan
Kesilapan paling lazim ialah memberikan kepentingan yang sama kepada setiap pihak berkepentingan.
Jawapan yang salah: “Pekerja, pelanggan dan pemilik semuanya mahu kopitiam itu berjaya.”
Ini benar bagi hampir mana-mana pihak dalam mana-mana kes, jadi ia tidak mendapat markah kerana tidak dikaitkan dengan kes.
Pembetulannya ialah bertanya tiga perkara: siapa tepatnya, apa tepatnya, dan apa yang keputusan ini ubah bagi mereka? Gantikan “mahu ia berjaya” dengan upah, bunyi bising atau saiz penghantaran yang disebut dalam kes.
Semak kendiri
1. Roti Canai Pak Din, sebuah gerai di luar sekolah di Ipoh, menaikkan harga sekeping roti canai daripada RM1.50 kepada RM1.80. Nyatakan satu kepentingan khusus pelajar yang menjadi pelanggan tetap.
Lihat jawapan
Pelajar berisiko membayar RM0.30 lebih bagi setiap keping roti canai, kerana 1.80 − 1.50 = 0.30. Itu kenaikan 20% (0.30 ÷ 1.50 = 0.2). Jawapan yang kukuh menyatakan pelajar yang bergantung pada wang saku yang kecil mungkin membeli lebih sedikit keping atau pergi ke tempat lain.
2. “Bank mahu perniagaan itu berjaya.” Adakah ini kepentingan yang khusus? Jika tidak, perbaikinya untuk bank yang meminjamkan RM40,000 kepada sebuah kedai roti.
Lihat jawapan
Ia tidak khusus. Versi lebih baik: bank mahu kedai roti itu memperoleh tunai yang mencukupi setiap bulan untuk membayar balik pinjaman RM40,000 berserta faedah mengikut jadual, jadi bank berminat sama ada keputusan baharu itu menekan aliran tunai kedai roti.
3. Dalam kes Kopi Seri Aman, majlis perbandaran tidak disebut. Mengapa majlis itu mungkin masih pihak berkepentingan, dan apa yang perlu disemak oleh pelajar sebelum menuntutnya?
Lihat jawapan
Majlis mungkin terjejas jika syarat lesennya mengehadkan waktu operasi atau bunyi bising. Oleh sebab kes tidak menyatakannya, jawapan yang berhati-hati akan menyatakannya sebagai kemungkinan, bukan fakta, dan hanya berasaskan maklumat dalam kes.
Ke mana selepas ini?
Setelah anda boleh menulis satu kepentingan yang tepat bagi setiap kumpulan, anda bersedia melihat bagaimana dua kepentingan, atau dua objektif, bertentangan dalam menjelaskan konflik antara dua objektif. Jambatan tunai berbanding keuntungan menunjukkan mengapa kepentingan pemilik terhadap keuntungan tidak sama dengan kepentingan terhadap tunai.
Jika anda tahu isinya tetapi jawapan masih terbaca umum, guru dalam tuisyen Business satu dengan satu dalam talian boleh menunjukkan di mana jawapan anda belum dikaitkan dengan kes.