Setelah pelarasan diketahui, setiap satu mengubah penyata pendapatan dan penyata kedudukan kewangan pada masa yang sama.
Perbelanjaan akruan menaikkan perbelanjaan dan mencipta liabiliti. Bayaran terdahulu menurunkan perbelanjaan dan mencipta aset. Ia muncul dalam soalan akaun akhir penuh, iaitu imbangan duga yang disusuli senarai nota.
Pelajaran ini membina atas mengira bayaran terdahulu daripada tarikh dan pendapatan diterima awal, dan tergolong dalam akruan dan bayaran terdahulu.
Apakah yang berubah apabila anda melaras?
Setiap pelarasan mempunyai dua kesan, dan kedua-duanya sentiasa menuju keputusan yang seimbang:
| Pelarasan | Penyata pendapatan | Penyata kedudukan kewangan |
|---|---|---|
| Perbelanjaan akruan | Perbelanjaan naik, untung turun | Liabiliti semasa naik |
| Perbelanjaan dibayar awal | Perbelanjaan turun, untung naik | Aset semasa naik |
| Pendapatan diterima awal | Pendapatan turun, untung turun | Liabiliti semasa naik |
Angka tunai dan bank tidak berubah, kerana tiada apa dibayar atau diterima disebabkan pelarasan itu.
Bagaimanakah melaraskan penyata, langkah demi langkah?
- Tulis angka tidak terlaras bagi setiap perbelanjaan daripada imbangan duga.
- Gunakan setiap nota dengan menambah akruan dan menolak bayaran terdahulu.
- Kira semula jumlah perbelanjaan dan untung.
- Tambah aset atau liabiliti baharu pada penyata kedudukan kewangan.
- Semak bahawa perubahan untung sama dengan bersih semua pelarasan, dan penyata masih seimbang.
Contoh berlangkah
Kedai Gunting Zaki ialah sebuah salun rambut dengan akhir tahun 31 Disember 2025. Imbangan duga memberi hasil RM 60,000, gaji RM 20,000, sewa RM 9,600 dan elektrik RM 3,200.
Nota: gaji RM 1,500 masih terhutang, elektrik RM 400 masih terhutang, dan sewa termasuk RM 800 yang dibayar untuk Januari 2026.
Langkah 1, untung tidak terlaras: perbelanjaan ialah 20,000 + 9,600 + 3,200 = RM 32,800, jadi untung ialah 60,000 − 32,800 = RM 27,200.
Langkah 2, perbelanjaan terlaras:
| Perbelanjaan | Tidak terlaras (RM) | Pelarasan (RM) | Terlaras (RM) |
|---|---|---|---|
| Gaji | 20,000 | + 1,500 | 21,500 |
| Sewa | 9,600 | − 800 | 8,800 |
| Elektrik | 3,200 | + 400 | 3,600 |
| Jumlah | 32,800 | + 1,100 | 33,900 |
Langkah 3, untung terlaras: 60,000 − 33,900 = RM 26,100. Semak: 27,200 − 1,100 = 26,100.
Langkah 4, penyata kedudukan kewangan. Andaikan salun itu mempunyai peralatan RM 28,000 dan bank RM 11,200. Modal awal ialah RM 30,000 dan ambilan ialah RM 18,000.
| RM | |
|---|---|
| Peralatan | 28,000 |
| Bayaran terdahulu (sewa) | 800 |
| Bank | 11,200 |
| Jumlah aset | 40,000 |
| Modal: awal 30,000 + untung 26,100 − ambilan 18,000 | 38,100 |
| Perbelanjaan akruan (gaji 1,500 + elektrik 400) | 1,900 |
| Jumlah modal dan liabiliti | 40,000 |
Kedua-dua jumlah ialah RM 40,000, maka penyata seimbang. Akruan RM 1,900 mengurangkan untung, dan bayaran terdahulu RM 800 menambah aset.
Kesilapan yang perlu diawasi
Kesilapan lazim ialah melaraskan untung tetapi meninggalkan aset atau liabiliti, atau menolak akruan kerana ia kedengaran seperti potongan.
Jawapan yang silap: Gaji RM 18,500 (20,000 − 1,500), untung RM 28,700, dan tiada perbelanjaan akruan ditunjukkan.
Pelajar menolak akruan dan kemudian terlupa liabiliti.
Pembetulannya ialah jumlah terhutang ialah kos tambahan, jadi gaji ialah 20,000 + 1,500 = RM 21,500. RM 1,500 itu kemudian ditunjukkan sebagai liabiliti semasa. Jika penyata kedudukan kewangan tidak seimbang dengan tepat sebanyak satu akruan atau bayaran terdahulu, semak sama ada kesan kedua tertinggal.
Semak diri anda
Cuba soalan ini di atas kertas, kemudian buka setiap jawapan.
1. Untung sebelum pelarasan ialah RM 18,500. Satu akruan RM 350 dan satu bayaran terdahulu RM 120 kemudian ditemui. Berapakah untung terlaras?
Lihat jawapan
Akruan menurunkan untung dan bayaran terdahulu menaikkannya. 18,500 − 350 + 120 = RM 18,270.
2. Akaun telefon menunjukkan RM 1,260 dibayar. Bil RM 210 untuk bulan terakhir belum dibayar. Berapakah perbelanjaan telefon?
Lihat jawapan
1,260 + 210 = RM 1,470, dan RM 210 ialah liabiliti semasa.
3. Sebuah perniagaan mempunyai pemiutang dagangan RM 5,000 dan perbelanjaan akruan RM 640. Berapakah jumlah liabiliti semasanya?
Lihat jawapan
5,000 + 640 = RM 5,640. Perbelanjaan akruan ialah liabiliti semasa, jadi ia ditambah pada pemiutang dagangan.
Langkah seterusnya
Pelajaran terakhir dalam modul ini menunjukkan kaedah lejar penuh dengan baki awal dan akhir, dalam mengasingkan tunai dibayar daripada perbelanjaan diiktiraf. Alat latihan double entry dan lejar membolehkan anda menguji kedudukan setiap catatan, dan gambaran keseluruhan modul menyenaraikan laluan penuh.
Jika akaun akhir anda hanya seimbang selepas ditulis semula berulang kali, guru kami boleh menyemak susun atur dan urutan kerja anda dalam tuisyen Accounting dalam talian satu dengan satu.