Kebolehcapaian bermaksud dokumen boleh dibaca dan digunakan oleh seramai mungkin orang, termasuk mereka yang mempunyai penglihatan rendah, buta warna, kesukaran membaca atau menggunakan pembaca skrin. Soalan meminta anda mengesan kesalahan dalam dokumen atau memilih tetapan untuk khalayak yang dinyatakan.
Pelajaran ini sebahagian daripada keselamatan, sekuriti dan kesan dan berkait dengan pemformatan praktikal semasa anda menghasilkan risalah, surat dan laporan.
Apakah yang patut disemak?
- Kontras: teks gelap pada latar cerah, atau sebaliknya. Kelabu pucat pada putih sukar dibaca.
- Saiz dan fon teks: fon yang jelas dan ringkas pada saiz yang sesuai untuk khalayak, seperti teks lebih besar untuk pembaca warga emas.
- Warna sahaja: jangan bergantung pada warna untuk membawa makna. Tambah label atau simbol juga.
- Tajuk dan struktur: gaya tajuk sebenar membolehkan pembaca skrin melompat antara bahagian.
- Teks alternatif: penerangan ringkas untuk setiap imej yang bermakna.
- Bahasa mudah: ayat pendek dan perkataan yang biasa.
Contoh berlangkah
Ringkasan tugas rekaan: Dewan Komuniti Taman Seri (rekaan) mahu notis untuk penduduk, ramai daripadanya warga emas. Draf menggunakan teks kelabu cerah 9 pt pada halaman putih, titik merah dan hijau untuk menunjukkan “buka” dan “tutup”, dan foto dewan tanpa penerangan.
Langkah 1, kontras: kelabu cerah pada putih terlalu pudar. Tukar kepada teks hampir hitam pada putih.
Langkah 2, saiz: 9 pt terlalu kecil untuk khalayak ini. Gunakan saiz lebih besar, contohnya 14 pt, dan semak ia tercetak dengan jelas.
Langkah 3, warna sahaja: titik merah dan hijau tidak dapat dibezakan oleh seseorang yang buta warna merah-hijau. Tulis perkataan “Buka” dan “Tutup” di sebelah setiap titik.
Langkah 4, imej: tambah teks alternatif seperti “Bahagian hadapan dewan komuniti dengan tanjakan di pintu masuk”.
Langkah 5, struktur: jadikan tajuk halaman dan nama bahagian sebagai gaya tajuk, kerana teks tebal sahaja tidak mencukupi.
Setiap perubahan dikaitkan dengan keperluan pembaca, dan itulah yang ditunjukkan oleh jawapan yang baik.
Kesilapan yang perlu diawasi
Kesilapan lazim ialah menjadikan dokumen kelihatan menarik dan menamakannya mudah dicapai.
Jawapan yang salah: “Saya menjadikan notis mudah dicapai dengan menggunakan fon skrip hiasan dan latar belakang terang.”
Fon hiasan dan latar sibuk mengurangkan kebolehbacaan bagi ramai pembaca.
Pembetulannya ialah bermula daripada pembaca: pilih fon jelas, kontras kuat dan struktur dahulu, kemudian tambah hiasan hanya di tempat yang tidak mencederakan pembacaan.
Semak sendiri
1. Mengapa carta tidak patut menggunakan warna sahaja untuk memisahkan dua garisan?
Lihat jawapan
Pembaca yang buta warna mungkin tidak dapat membezakan warna. Tambah label, gaya garisan berbeza atau penanda juga.
2. Tulis teks alternatif untuk foto perpustakaan sekolah dengan pelajar di meja.
Lihat jawapan
Contoh: “Pelajar belajar di meja dalam perpustakaan sekolah.” Ia menyatakan apa yang ditunjukkan imej dalam satu ayat pendek.
3. Mengapa menggunakan gaya tajuk dan tidak hanya membuat tajuk tebal dan besar?
Lihat jawapan
Gaya tajuk memberi dokumen struktur yang boleh digunakan oleh pembaca skrin dan alat navigasi, manakala teks tebal hanyalah rupa.
Ke mana selepas ini
Teruskan dengan menghuraikan kesan kepada masyarakat, kemudian cuba set latihan. Penyemak tugasan praktikal dan bukti menyenaraikan kriteria penerimaan yang boleh anda gunakan untuk menguji dokumen sendiri.
Apabila pilihan pemformatan betul tetapi penerangan nipis, tuisyen ICT dalam talian satu dengan satu membolehkan guru menyemak dokumen dan ayat anda bersama-sama.