Mengekalkan unit yang konsisten bermaksud menulis setiap kuantiti bersama unitnya dan menukar sebelum mengira. Ini penting dalam ketiga-tiga sains: laju dalam fizik, kepekatan dalam kimia dan pembesaran dalam biologi semuanya boleh silap dengan cara yang sama.
Kemahiran ini membuka kefasihan berangka tiga sains kerana setiap pelajaran selepasnya bergantung padanya. Semua data di halaman ini ialah rekaan untuk latihan.
Apakah maksud “konsisten” dalam amalan?
Formula hanya berfungsi apabila inputnya berkongsi satu sistem. Laju = jarak ÷ masa memberikan m/s hanya jika jarak dalam meter dan masa dalam saat. Kepekatan = mol ÷ isi padu memberikan mol/dm³ hanya jika isi padu dalam dm³.
Jadi rutinnya ada tiga langkah: senaraikan setiap kuantiti dengan unitnya, tukar yang tidak sepadan dengan formula, kemudian kira dan letakkan unit pada jawapan.
Contoh berlangkah (data rekaan)
Seorang pelajar melukis sel. Lukisan itu panjangnya 36 mm.
Skala mikroskop menunjukkan panjang sebenar sel ialah 120 µm. Cari pembesaran (magnification).
Langkah 1, senaraikan: lukisan 36 mm, sebenar 120 µm.
Langkah 2, tukar: 1 mm = 1000 µm, jadi 120 µm = 120 ÷ 1000 = 0.12 mm.
Langkah 3, kira: pembesaran = lukisan ÷ sebenar = 36 ÷ 0.12 = 300. Pembesaran tiada unit, kerana kedua-dua panjang kini dalam milimeter.
Semak dengan mengira ke belakang: 0.12 mm × 300 = 36 mm. ✓
Kesilapan yang perlu diawasi
Jawapan yang salah: pembesaran = 36 ÷ 120 = 0.3
Pelajar membahagi milimeter dengan mikrometer tanpa menukar. Nombor itu nampak seperti perpuluhan yang kemas, jadi tiada apa yang kelihatan salah.
Pembetulannya ialah meletakkan kedua-dua panjang dalam unit yang sama sebelum membahagi. Pembesaran di bawah 1 untuk lukisan yang diperbesar juga ialah tanda amaran: lukisan lebih besar daripada sel, jadi jawapan mesti lebih daripada 1.
Semak diri anda
Cuba tanpa kalkulator, kemudian buka setiap jawapan.
1. Seorang penunggang basikal bergerak pada 72 km/j. Nyatakan lajunya dalam m/s.
Lihat jawapan
72 ÷ 3.6 = 20 m/s. Semak: 20 × 3.6 = 72. ✓
2. Seorang pelajar menggunakan 50 cm³ larutan 0.40 mol/dm³. Berapa molkah itu?
Lihat jawapan
50 cm³ = 0.050 dm³. Mol = 0.40 × 0.050 = 0.020 mol.
3. Sebuah pemanas memindahkan 1500 J tenaga. Tulis dalam kJ.
Lihat jawapan
1 kJ = 1000 J, jadi 1500 ÷ 1000 = 1.5 kJ.
Langkah seterusnya
Unit ialah separuh pertama kefasihan. Separuh kedua ialah mengetahui jenis kuantiti yang anda pegang, iaitu fokus membezakan kadar daripada jumlah keseluruhan. Apabila anda mahu menguji penaakulan sendiri pada satu penyiasatan rekaan, pengkritik penyiasatan saintifik ialah teman yang berguna.
Ramai pelajar menukar unit dengan betul dalam kelas tetapi melangkaunya apabila kesuntukan masa. Guru dalam tuisyen Sains Bersepadu (Co-ordinated Sciences) dalam talian secara satu dengan satu boleh mengesan tabiat itu dalam kerja anda dan melatih anda menyemak unit setiap kali.