Untuk membandingkan bukti dalam tugasan campuran, nyatakan corak setiap set data dengan nombor, nyatakan di mana ia sepadan dan berbeza, kemudian nyatakan apa yang tidak dapat ditunjukkan oleh data. Jawapan yang baik ialah satu perenggan pendek yang berstruktur.
Halaman ini melengkapkan modul penilaian eksperimen dan menjadi sebahagian daripada panduan pembelajaran Co-ordinated Sciences.
Apakah yang sebenarnya tidak kena?
Tugasan campuran memberi dua jadual daripada dua konteks, contohnya sistem hidupan dan tindak balas kimia. Tiga tabiat menyebabkan markah hilang:
- Dua ringkasan berasingan. Jawapan menghuraikan jadual A, kemudian jadual B, tanpa menghubungkannya.
- Perkataan tanpa nombor. “Ia naik” menggantikan “daripada 14 kepada 31”.
- Dakwaan lebih besar daripada data. Tiga bacaan menjadi “sentiasa”.
Kaedah perbandingan empat langkah
- Baca setiap jadual sekali dan tulis coraknya dengan dua nombor daripadanya.
- Selarikan corak. Adakah arahnya sama? Adakah saiz perubahan serupa?
- Terangkan perbezaan menggunakan sains, hanya jika soalan bertanya mengapa.
- Nyatakan had. Namakan satu perkara yang tidak dapat ditunjukkan data dan satu bacaan yang akan membantu.
Contoh yang diselesaikan
Seorang pelajar menyiasat sama ada pemanasan mempercepat sesuatu. Terdapat dua set keputusan, setiap satu daripada satu larian.
Set A, enzim (katalase) dalam hati, gelembung oksigen dalam satu minit:
| Suhu (°C) | 20 | 40 | 60 |
|---|---|---|---|
| Gelembung | 14 | 31 | 2 |
Set B, pita magnesium dalam asid cair, masa sehingga pita hilang:
| Suhu (°C) | 20 | 40 | 60 |
|---|---|---|---|
| Masa (s) | 120 | 52 | 24 |
Langkah 1, corak. Dalam A, gelembung naik daripada 14 kepada 31 antara 20 °C dan 40 °C, kemudian jatuh kepada 2 pada 60 °C. Dalam B, masa jatuh daripada 120 s kepada 52 s kepada 24 s, jadi tindak balas menjadi lebih cepat setiap kali.
Langkah 2, selaraskan. Kedua-dua set menjadi lebih pantas dari 20 °C ke 40 °C. Dalam B, 120 ÷ 52 ialah lebih kurang 2.3, jadi tindak balas lebih kurang 2.3 kali lebih cepat. Dalam A, 31 ÷ 14 ialah lebih kurang 2.2 kali lebih banyak gelembung. Antara 40 °C dan 60 °C kedua-dua set berpisah.
Langkah 3, terangkan. Zarah bergerak lebih laju apabila lebih panas, jadi perlanggaran lebih kerap dan lebih bertenaga, yang sepadan dengan B dan separuh pertama A. Enzim ialah protein yang bentuknya boleh rosak oleh haba, yang sepadan dengan kejatuhan pada 60 °C dalam A.
Langkah 4, had. Setiap keputusan ialah satu larian pada tiga suhu. Kita tidak tahu di mana A mencapai puncak, dan data tidak menunjukkan suhu tepat enzim mula rosak.
Jawapan: “Pemanasan mempercepat enzim dan tindak balas magnesium dari 20 °C ke 40 °C, sebanyak kira-kira 2.2 dan 2.3 kali. Pada 60 °C tindak balas magnesium terus bertambah laju, manakala keputusan enzim jatuh kepada 2 gelembung, yang konsisten dengan enzim dirosakkan haba. Hanya tiga suhu digunakan, jadi puncak enzim tidak diketahui.”
Kesilapan yang perlu dielakkan
Jawapan salah: “Kedua-duanya menunjukkan suhu lebih tinggi bermakna tindak balas lebih cepat, kerana dalam A gelembung bertambah dan dalam B masa berkurang.”
Pelajar mengabaikan keputusan 60 °C dalam A, yang bercanggah dengan dakwaan itu.
Pembetulannya ialah membaca setiap titik. Keputusan yang mematahkan corak biasanya ialah titik yang soalan mahu anda terangkan.
Semak kendiri
1. Jadual A menunjukkan 14 gelembung pada 20 °C dan 31 pada 40 °C. Tulis coraknya dengan dua nombor.
Tunjuk jawapan
"Gelembung meningkat daripada 14 kepada 31 apabila suhu naik daripada 20 °C kepada 40 °C."2. Seorang pelajar berkata “enzim sentiasa paling laju pada 40 °C”. Apa yang salah?
Tunjuk jawapan
Hanya tiga suhu diuji, jadi 40 °C memberi bacaan tertinggi daripada ketiga-tiganya, yang tidak membuktikan ia puncak keseluruhan. Bacaan pada 30 °C atau 50 °C mungkin lebih tinggi.3. Namakan satu penambahbaikan yang berkait dengan had sebenar dalam contoh.
Tunjuk jawapan
Uji lebih banyak suhu antara 20 °C dan 60 °C dan ulang setiap satu. Ini menangani had bahawa puncak tidak diketahui dan setiap keputusan datang daripada satu larian.Apa langkah seterusnya?
Gunakan pengkritik penyiasatan saintifik dengan huraian dan data anda sendiri. Kemudian baca apa yang boleh dan tidak boleh dibuktikan oleh set data untuk ayat dakwaan yang selamat.
Jika kaedahnya jelas tetapi jawapan bertulis anda masih berjela, guru dalam tuisyen Co-ordinated Sciences dalam talian satu dengan satu boleh membentuk perenggan anda bersama anda.