Sebatian ion bersifat neutral secara keseluruhan, jadi jumlah cas positif mesti sama dengan jumlah cas negatif. Untuk menulis formula, pilih bilangan setiap ion yang menjadikan jumlah itu sepadan. Kemahiran ini muncul dalam hampir setiap soalan yang menamakan sebatian ion, dan ia terus menyokong pengimbangan persamaan.
Pelajaran ini sebahagian daripada modul formula dan persamaan. Cas yang digunakan ialah nilai piawai. Sahkan dengan senarai dalam sukatan pelajaran anda.
Bagaimana cas menentukan formula?
Ambil magnesium klorida. Magnesium membentuk Mg²⁺ dan klorin membentuk Cl⁻. Satu Mg²⁺ mempunyai cas 2+, jadi ia memerlukan dua Cl⁻ (2 × 1− = 2−) untuk membatalkannya.
Formulanya ialah MgCl₂. Angka 2 yang kecil ialah subskrip dan menunjukkan bilangan ion klorida.
Cara membina formula, langkah demi langkah
- Tulis setiap ion dengan casnya, contohnya Al³⁺ dan O²⁻.
- Cari jumlah sepunya bagi cas. Gandaan sepunya terkecil bagi 3 dan 2 ialah 6.
- Kira bilangan setiap ion untuk mencapai jumlah itu: 6 ÷ 3 = 2 ion aluminium dan 6 ÷ 2 = 3 ion oksida.
- Tulis formula dengan nombor itu sebagai subskrip, dan tinggalkan subskrip 1. Di sini ia menjadi Al₂O₃.
- Semak: jumlah cas positif dan jumlah cas negatif mesti sepadan, dan nisbah mesti paling ringkas.
Contoh berlangkah
Tulis formula aluminium sulfat, diberi Al³⁺ dan SO₄²⁻.
Langkah 1: Al³⁺ dan SO₄²⁻. Ion sulfat ialah sekumpulan atom yang membawa cas 2− secara keseluruhan.
Langkah 2: gandaan sepunya terkecil bagi 3 dan 2 ialah 6.
Langkah 3: 6 ÷ 3 = 2 ion aluminium. 6 ÷ 2 = 3 ion sulfat.
Langkah 4: Al₂ dan (SO₄)₃. Kumpulan sulfat diulang, jadi ia diletakkan dalam kurungan.
Formula: Al₂(SO₄)₃
Langkah 5, semakan: positif = 2 × 3+ = 6+. Negatif = 3 × 2− = 6−. Kedua-duanya sepadan, dan 2 : 3 tidak boleh diringkaskan lagi.
Kesilapan yang perlu diawasi
Kesilapan lazim ialah meninggalkan kurungan di sekeliling ion poliatom.
Jawapan yang salah: Al₂SO₄₃
Pelajar tahu tiga ion sulfat diperlukan tetapi menulis 3 pada oksigen sahaja.
Subskrip hanya terpakai pada simbol atau kurungan yang terus mendahuluinya. Tulis Al₂(SO₄)₃, dengan 3 mendarab keseluruhan kumpulan SO₄. Sebagai semakan, kira atom: formula ini mempunyai 2 Al, 3 S dan 12 O.
Semak diri anda
1. Tulis formula kalium sulfida, diberi K⁺ dan S²⁻.
Lihat jawapan
Dua K⁺ (2+) diperlukan untuk mengimbangi satu S²⁻ (2−). K₂S. Semakan: 2 × 1+ = 2+ dan 1 × 2− = 2−.
2. Tulis formula besi(III) oksida, diberi O²⁻.
Lihat jawapan
Besi(III) bermaksud Fe³⁺. Gandaan sepunya terkecil bagi 3 dan 2 ialah 6, jadi 2 Fe³⁺ (6+) dan 3 O²⁻ (6−). Fe₂O₃.
3. Tulis formula ammonium fosfat, diberi NH₄⁺ dan PO₄³⁻.
Lihat jawapan
Casnya ialah 1+ dan 3−, jadi 3 NH₄⁺ diperlukan untuk mengimbangi 1 PO₄³⁻. Kumpulan ammonium diulang, jadi ia memerlukan kurungan: (NH₄)₃PO₄. Semakan: 3 × 1+ = 3+ dan 3−.
Langkah seterusnya
Setelah formula betul, teruskan dengan mengimbangi atom tanpa mengubah subskrip. Gunakan pelatih penaakulan imbangan persamaan untuk melatih pengiraan atom.
Jika anda menukar nombor cas tanpa menyemak jumlahnya, guru dalam tuisyen Kimia dalam talian secara satu dengan satu boleh mengesan tabiat itu dengan cepat dan membetulkannya.