Hasil peratusan membandingkan jisim hasil yang anda peroleh dengan jisim maksimum yang diramalkan oleh persamaan seimbang. Formulanya ialah hasil peratusan = jisim sebenar ÷ jisim teori × 100.
Ia menyambung isi padu gas dan mol dalam pengiraan kepekatan, gas dan hasil, kerana jisim teori datang daripada rantaian mol dan nisbah yang sama.
Apakah jisim teori?
Jisim teori ialah jisim yang akan anda kumpulkan jika semua bahan tindak balas penghad menjadi hasil dan tiada yang hilang. Anda mencarinya daripada persamaan, bukan daripada eksperimen.
Rantaiannya: jisim bahan tindak balas → mol bahan tindak balas → mol hasil menggunakan nisbah persamaan → jisim hasil. Jisim sebenar ialah jisim hasil yang diperoleh, dan nilainya diberi dalam soalan.
Apakah langkah-langkahnya?
- Tulis persamaan seimbang dan garis bawah bahan tindak balas yang diberi.
- Tukar jisimnya kepada mol dengan jisim ÷ jisim molar.
- Guna nisbah untuk mencari mol hasil.
- Tukar kepada jisim teori dengan mol × jisim molar.
- Kira sebenar ÷ teori × 100 dan semak bahawa jawapan berada di bawah amaun teori penuh.
Contoh berlangkah
Nombor direka untuk latihan. Memanaskan 10.0 g kalsium karbonat menghasilkan kalsium oksida dan karbon dioksida: CaCO₃ → CaO + CO₂. Seorang pelajar mengumpul 4.48 g kalsium oksida. Cari hasil peratusan.
Langkah 1, mol CaCO₃: Mᵣ = 40 + 12 + (3 × 16) = 100. Mol = 10.0 ÷ 100 = 0.100 mol.
Langkah 2, nisbah: CaCO₃ : CaO ialah 1 : 1, jadi mol CaO = 0.100 mol.
Langkah 3, jisim teori: Mᵣ bagi CaO = 40 + 16 = 56. Jisim = 0.100 × 56 = 5.60 g.
Langkah 4, hasil peratusan: 4.48 ÷ 5.60 × 100 = 80.0%.
Semakan: 80.0% daripada 5.60 g ialah 0.800 × 5.60 = 4.48 g. Jawapan sepadan dengan data.
Kesilapan yang perlu diawasi
Kesilapan lazim ialah membahagi jisim hasil dengan jisim bahan tindak balas dan bukan jisim teori hasil.
Kerja yang salah: hasil peratusan = 4.48 ÷ 10.0 × 100 = 44.8%
Pelajar membandingkan jisim kalsium oksida dengan jisim kalsium karbonat, iaitu bahan berlainan yang mempunyai jisim molar berbeza.
Perbandingan yang betul sentiasa hasil dengan hasil. Cari jisim teori hasil daripada persamaan dahulu, kemudian bandingkan jisim hasil yang sama yang diukur dengannya.
Semak sendiri
Cuba soalan ini, kemudian buka jawapan.
1. Jisim teori suatu hasil ialah 12.5 g dan 9.0 g diperoleh. Cari hasil peratusan.
Tunjuk jawapan
9.0 ÷ 12.5 × 100 = 72%.
2. Suatu tindak balas mempunyai hasil peratusan 75%. Jisim yang diperoleh ialah 6.0 g. Berapakah jisim teori?
Tunjuk jawapan
Jisim teori = 6.0 ÷ 0.75 = 8.0 g.
3. 4.80 g magnesium bertindak balas lengkap: 2Mg + O₂ → 2MgO. Jisim 6.4 g magnesium oksida diperoleh. Cari hasil peratusan. (Aᵣ: Mg = 24, O = 16.)
Tunjuk jawapan
Mol Mg = 4.80 ÷ 24 = 0.200 mol. Nisbah Mg : MgO ialah 2 : 2, jadi MgO = 0.200 mol. Mᵣ bagi MgO = 40, jadi jisim teori = 0.200 × 40 = 8.0 g. Hasil = 6.4 ÷ 8.0 × 100 = 80%.
Ke mana selepas ini?
Hasil peratusan tidak menunjukkan sebersih mana hasil itu, jadi teruskan dengan hasil berbanding ketulenan. Guru mol dan nisbah persamaan boleh mengesahkan langkah mol dalam pengiraan jisim teori anda.
Jika anda boleh mengikuti contoh yang sudah diselesaikan tetapi tersekat pada soalan baharu, puncanya biasanya memilih bahan tindak balas penghad atau nisbah. Guru dalam tuisyen Kimia dalam talian satu dengan satu boleh mengenal pasti langkah yang mana satu bersama anda.