Untuk mentafsir set data, perihalkan corak dengan angka, terangkan dengan biologi, dan nyatakan had. Data senaman dan nadi muncul dalam soalan amali dan pengendalian data, dan kemahirannya sama untuk mana-mana jadual.
Semua angka di halaman ini direka untuk pengajaran. Ia memerihalkan seorang pelajar rekaan, bukan ukuran sebenar.
Apakah kandungan jawapan yang baik?
Jawapan yang kukuh mempunyai tiga bahagian.
Pertama, ia menyatakan apa yang ditunjukkan data, menggunakan nilai dengan unit. Kedua, ia memberi sebab yang berkait dengan komponen darah dan peranannya atau jantung dan salur darah. Ketiga, ia menyatakan apa yang tidak boleh ditunjukkan data.
Kadar jantung meningkat kerana otot yang bekerja memerlukan lebih banyak oksigen dan glukosa serta menghasilkan lebih banyak karbon dioksida. Jantung berdegup lebih laju untuk menghantar dan menyingkirkannya.
Cara mengendalikannya, langkah demi langkah
- Baca paksi atau tajuk lajur dan unit.
- Cari permulaan, puncak dan penghujung.
- Kira perubahan, atau peratus perubahan jika diminta.
- Terangkan dengan biologi.
- Nyatakan satu had, seperti seorang sahaja, satu percubaan, atau masa yang singkat.
Contoh berlangkah
Nadi seorang pelajar rekaan diukur semasa rehat, semasa senaman dan semasa pemulihan.
| Masa | Nadi (denyutan seminit) |
|---|---|
| Rehat | 70 |
| Senaman, minit 1 | 95 |
| Senaman, minit 2 | 118 |
| Senaman, minit 3 | 134 |
| Senaman, minit 4 | 146 |
| Pemulihan, minit 1 | 120 |
| Pemulihan, minit 2 | 100 |
| Pemulihan, minit 3 | 86 |
| Pemulihan, minit 4 | 78 |
| Pemulihan, minit 5 | 74 |
Langkah 1, peningkatan: 146 − 70 = 76 denyutan seminit.
Langkah 2, peratus peningkatan: 76 ÷ 70 × 100 = 108.6%, iaitu kira-kira 109%.
Langkah 3, pemulihan: nadi turun 26 denyutan seminit dalam minit pertama pemulihan (146 − 120), tetapi hanya 4 dalam minit kelima (78 − 74). Penurunan menjadi perlahan apabila nadi menghampiri nilai rehat.
Langkah 4, penerangan: semasa senaman, otot menjalankan respirasi lebih cepat, jadi jantung berdegup lebih laju untuk membawa lebih banyak oksigen dan glukosa serta membawa pergi karbon dioksida. Selepas senaman, otot masih memerlukan oksigen tambahan, jadi kadar kekal di atas nilai rehat seketika.
Langkah 5, had: nadi pada minit 5 masih 4 lebih tinggi daripada rehat. Seorang sahaja, diukur sekali, tidak boleh menunjukkan bagaimana kebanyakan orang bertindak balas.
Kesilapan yang perlu diawasi
Kesilapan lazim ialah membuat kesimpulan perubatan daripada angka.
Jawapan yang salah: “Nadi pelajar ialah 146, jadi jantungnya tidak sihat.”
Data hanya menunjukkan nadi meningkat semasa senaman berat, yang memang dijangka. Tiada apa di sini menunjukkan sesuatu keadaan kesihatan.
Pembetulannya ialah memerihalkan dan menerangkan, bukan mendiagnosis. Tulis “nadi meningkat 76 denyutan seminit kerana otot memerlukan lebih oksigen”, dan tambah bahawa satu ujian tidak boleh menyokong dakwaan lebih luas.
Semak kendiri
Cuba soalan ini, kemudian buka setiap jawapan.
1. Satu bilangan nadi rekaan ialah 22 denyutan dalam 15 saat. Kira nadi dalam denyutan seminit.
Tunjukkan jawapan
22 × 4 = 88 denyutan seminit.
2. Dalam jadual contoh, kira berapa banyak nadi turun antara pemulihan minit 2 dengan pemulihan minit 4.
Tunjukkan jawapan
100 − 78 = 22 denyutan seminit.
3. Beri satu had bagi merumuskan daripada set data ini bahawa “senaman menaikkan nadi semua orang sebanyak 109%”.
Tunjukkan jawapan
Data datang daripada seorang rekaan dalam satu ujian. Orang lain, tahap senaman berbeza dan percubaan berulang boleh memberi nilai berbeza, jadi kesimpulan itu terlalu umum.
Ke mana pelajaran ini membawa anda
Satukan kelima-lima kemahiran dalam set latihan peredaran darah dan darah. Log kesilapan dan baris gilir ujian semula membantu anda menjejak jenis kesilapan yang terus berulang.
Jika soalan data membuat anda tidak pasti sejauh mana sesuatu dakwaan boleh dibuat, tuisyen Biologi dalam talian satu dengan satu memberi anda seorang guru untuk berlatih pemilihan perkataan yang berhati-hati.