Dua belas soalan ini meliputi penamaan struktur, pembesaran, bar skala, sel terkhusus dan lukisan. Ia disusun daripada yang lebih mudah kepada yang lebih sukar. Semua data direka untuk latihan dan tidak diambil daripada mana-mana kertas peperiksaan.
Tulis jawapan anda sendiri sebelum membuka penyelesaian berlangkah. Bagi soalan pengiraan, tulis unit di sebelah setiap nombor, dan semak bahawa pembesaran melebihi 1 munasabah bagi imej yang dibesarkan. Topik ini diterangkan dalam sel dan mikroskopi.
Bahagian A: Struktur
1. Nyatakan fungsi nukleus.
Lihat jawapan
Nukleus mengandungi bahan genetik (DNA) dan mengawal aktiviti sel.
2. Sebuah sel mempunyai dinding sel, vakuol besar dan kloroplas. Sel kedua tidak mempunyai semua ini tetapi mempunyai nukleus dan mitokondria. Namakan jenis setiap sel.
Lihat jawapan
Sel pertama mempunyai ciri yang hanya terdapat dalam sel tumbuhan: ia ialah sel tumbuhan. Sel kedua tidak mempunyai ciri tersebut: ia ialah sel haiwan.
3. Terangkan perbezaan antara dinding sel dan membran sel dalam sel tumbuhan.
Lihat jawapan
Dinding sel ialah lapisan luar yang tebal dan tegar diperbuat daripada selulosa. Ia menyokong sel dan membenarkan air serta bahan terlarut melaluinya. Membran sel ialah lapisan nipis tepat di dalam dinding yang mengawal bahan yang masuk dan keluar sel.
Bahagian B: Pembesaran dan saiz
4. Panjang sebenar sebuah sel ialah 0.06 mm. Lukisannya panjang 24 mm. Hitung pembesaran.
Lihat jawapan
Kedua-dua panjang dalam mm. Pembesaran = imej ÷ sebenar = 24 ÷ 0.06 = 400.
Semakan: 24 mm = 24 000 µm dan 0.06 mm = 60 µm, dan 24 000 ÷ 60 = 400.
×400
5. Sebuah fotomikrograf berada pada ×900. Sebuah sel padanya diukur 54 mm. Hitung panjang sebenar sel dalam µm.
Lihat jawapan
Saiz sebenar = imej ÷ pembesaran = 54 ÷ 900 = 0.06 mm. Tukar kepada µm: 0.06 × 1000 = 60.
Semakan: 60 µm × 900 = 54 000 µm = 54 mm.
60 µm
6. Sebuah sel panjangnya 25 µm. Seorang pelajar melukisnya pada ×200. Berapa panjang lukisan itu dalam mm?
Lihat jawapan
Saiz imej = pembesaran × saiz sebenar = 200 × 25 µm = 5000 µm. Tukar kepada mm: 5000 ÷ 1000 = 5.
5 mm
7. Tukar 0.4 mm kepada µm, dan 350 µm kepada mm.
Lihat jawapan
mm kepada µm: darab dengan 1000. 0.4 × 1000 = 400 µm.
µm kepada mm: bahagi dengan 1000. 350 ÷ 1000 = 0.35 mm.
8. Sebuah mikrograf mempunyai bar skala berlabel 10 µm. Bar itu sepanjang 10 mm pada halaman. Sebuah sel pada mikrograf itu sepanjang 35 mm. (a) Cari panjang sebenar sel. (b) Cari pembesaran.
Lihat jawapan
(a) Sel itu 35 ÷ 10 = 3.5 bar panjang. Setiap bar ialah 10 µm, jadi 3.5 × 10 µm = 35 µm.
(b) Pembesaran = imej bar ÷ sebenar bar = 10 mm ÷ 10 µm = 10 000 µm ÷ 10 µm = ×1000.
Semakan: 35 µm × 1000 = 35 000 µm = 35 mm, yang sepadan dengan sel yang diukur.
9. Sebuah sel darah merah selebar 7 µm. Rajah buku teks menunjukkannya selebar 35 mm. Hitung pembesaran rajah itu.
Lihat jawapan
Tukar imej kepada µm: 35 mm = 35 000 µm. Pembesaran = 35 000 ÷ 7 = 5000.
×5000
Bahagian C: Sel terkhusus dan lukisan
10. Terangkan bagaimana struktur sel sperma membantunya menjalankan fungsinya.
Lihat jawapan
Sperma mempunyai ekor, yang membolehkannya berenang ke ovum. Ia mempunyai banyak mitokondria, yang membebaskan tenaga untuk pergerakan. Ia mempunyai akrosom yang mengandungi enzim, yang membantunya menembusi ovum.
11. Seorang pelajar mengukur lukisan sel pada 48 mm. Pembesarannya ialah ×600. (a) Berapakah panjang sebenar sel dalam µm? (b) Berapa banyak sel ini muat dari hujung ke hujung merentasi panjang 2 mm?
Lihat jawapan
(a) Saiz sebenar = 48 ÷ 600 = 0.08 mm. Tukar: 0.08 × 1000 = 80 µm.
(b) 2 mm = 2000 µm. Bilangan sel = 2000 ÷ 80 = 25.
Semakan: 25 × 80 µm = 2000 µm.
12. Huraikan tiga kesalahan dalam lukisan ini: ia kecil, dilorek dengan pensel warna, dan garis labelnya melengkung serta bersilang. Nyatakan cara membetulkan setiap satu.
Lihat jawapan
Lukisan kecil: besarkan supaya butiran jelas dan ada ruang untuk label. Lorekan dan warna: buang dan gunakan garisan pensel tunggal yang tajam, kerana lorekan menyembunyikan garis luar. Garis label melengkung dan bersilang: lukis semula dengan pembaris supaya setiap satu lurus, menyentuh struktur dan tidak bersilang dengan yang lain.
Jika anda tersalah
Gunakan corak kesilapan anda untuk memilih apa yang perlu diulang kaji.
| Jika kesilapan dalam | Pergi ke |
|---|---|
| Soalan 1 hingga 3, menamakan atau menerangkan struktur | Mengenal pasti struktur daripada rajah sel |
| Soalan 4, 5, 6, 7 atau 9, mengira atau menukar | Mengira pembesaran dengan unit yang konsisten |
| Soalan 8 atau 11, bar skala atau nilai bertukar | Membezakan saiz imej daripada saiz sebenar |
| Soalan 10, menerangkan penyesuaian sel | Mengaitkan bentuk sel terkhusus dengan peranannya |
| Soalan 12, kesalahan lukisan | Menilai lukisan berlabel dari segi kejelasan dan bukan keindahan |
Catat setiap soalan yang tersalah dengan nota ringkas tentang apa yang silap dalam log kesilapan dan baris gilir ujian semula, dan cuba soalan yang serupa beberapa hari kemudian.
Jika jenis soalan yang sama terus salah, guru dalam tuisyen Biologi dalam talian satu dengan satu boleh mengesan langkah yang menyebabkan jawapan anda tersasar.